Tuinspoorwegen
Keuzes -
Railverbindingen
Er zijn verschillende gangbare stromingen in de problematiek van het
voorkomen van stoomonderbrekingen waar sporen met elkaar worden verbonden.
Er zijn fans van vette grafietpasta, voorvechters van geschroefde raillassen,
en liefhebbers van gesoldeerde draadbruggen over de verbindingen. Er is zelfs
een vierde groep die het vertikt om erover na te denken, en die binnen de
eerste maanden na de bouw stevig in de problemen komt met contactproblemen.
Elke methode heeft zijn voor en tegen:
-
De pastamethode heeft het voordeel van inderdaad goede electrische eigenschappen,
en daarbij wordt goed omgegaan met uitzetten van rails bij hogere temperaturen,
zonder dat het spoor verwringt. Aan de minkant staat de duurzaamheid. Zelf
zou ik het voor niet veel langer dan een jaar vertrouwen, dus dat levert een
hoop onderhoud op. Anderen spreken dit tegen, en melden dat het vele jaren
goed gaat. Die wonen dan waarschijnlijk in een ander klimaat!
-
De geschroefde raillassen maken goed contact mogelijk, maar na een tijdje,
als de corrosie begint, wordt het contactoppervlak wel heel erg klein, en
kan er een merkbare spanningsval gaan optreden. Combineren met bovengenoemde
pasta zal de zaak aanmerkelijk verbeteren, en deze combinatie heeft ook
veel fans. Wat ik van deze methode het grote nadeel vind, is dat er geen
plaats is voor de sporen om te rekken en krimpen met de temperatuur. En bij
sommige ontwerpen zal het rekken en krimpen wel gebeuren, maar kan de
schroefverbinding daarbij loswerken. Bedenk wel, dat sporen blootgesteld
worden aan temperatuurverschillen die zo maar 50 graden Celsius kunnen zijn
(van -10 in de winter tot makkelijk +40 op een zonnige dag - wie dit niet
gelooft moet maar eens aan de spoorstaven voelen op een zonnige dag). En
als spoor gaat uitzetten heeft het ruimte nodig. Is die er niet, dan wordt
er ruimte gemaakt. En dat ziet er niet alleen vreselijk uit, het veroorzaakt
ook ontsporingen. Alle electrische eigenschappen daargelaten hebben de
schroefverbindingen een enorm voordeel: als een stuk rail moet worden
vervangen kan de rails verticaal worden uitgenomen. Normale raillassen
moeten worden opengeschoven, en in een baan die al lang ligt valt dat niet
mee.
-
Voor zover me bekend, is de grootste groep degene die stukjes koperdraad
parallel aan de rails soldeert bij de overgangen. Dit is electrisch
uitstekend (al moet het soldeerwerk wel in orde zijn!), en mechanisch
soepel. Er is geen noodzaak tot het gebruik van pasta, wat ook een voordeel
is. Wat wel nodig is, is een vrij ruime diameter voor de draadverbinding
(ik zou niet minder dan 1 mm2 kiezen). Dat kan een vrij grote
druk op de soldeerverbinding zetten, die daardoor op termijn open kan
springen. In plaats van solderen wordt soms ook met heel kleine schroefjes
in de rail gewerkt, maar dat is een heidens priegelwerk, en electrisch
vertrouw ik dat ook niet erg.
Ik heb gekozen voor een combinatie van solderen met zo min mogelijk
gefixeerde lassen. Dit heeft tot nu toe tot geen enkel electrisch probleem
geleid, en tot geen enkele opengesprongen soldeerverbinding. Zie ook het
onderwerp in de Tips & trucs. Alleen
als spoor vervangen wordt ga ik schroeflassen gebruiken, maar wel weer
met dezelfde soldeertechniek.