|
Tot slot nog
enkele tips......
Belangrijk is
uw veiligheid !
Een buizenversterker, ook deze versterker, is niet zo maar door een
beginneling met totaal geen ervaring met buizen, te bouwen. U werkt
met hoge spanningen met een flink vermogen, levens gevaarlijk dus.
Dat is volstrekt iets anders dan knutselen met transistors of IC's.
Bent u een beginneling, verdiep u dan eerst in de techniek, bouw
eerst iets eenvoudigs.
Pas op met meten, altijd één hand op de rug, en in de andere hand de
meetpen, is een goede manier.
Ik bedoel met dit stukje aan te geven dat met de hoge spanningen
niet te spotten valt.
Een versterker bouwen is leuk, er in meten ook, maar niet ten koste
van uw gezondheid, of van uw leven !
Bedrading.
Bedenk dat de
gloeidraden van vooral de eindbuizen een redelijke stroom opnemen.
Vooral als men vier buizen parallel schakelt. Dan loopt er een
stroom van 3 Amp. door uw bedrading.
Het spreekt vanzelf dat u daar geen draadje voor neemt welke u
gewoonlijk gebruikt voor het aansluiten van u fiets
achterlichtlampje.
Voed u de gloeidraden met wisselspanning, dan is het een must dat u
de twee draden goed in elkaar draait, zo heffen de
elektromagnetische veld om de draden elkaar flink op.
Bedrading van
de hoogspanning voert u uit met goed geïsoleerd draad. Ook voorkomt
u dat er in de versterker scherpe metalen punten, of scherpe randen
zijn, zodat op den duur bedrading daardoor beschadigt kan worden met
alle gevolgen van dien.
Brom is een
veel voorkomende oorzaak van verkeerd aangelegde massa punten.
Het beste is om één punt van de metalen kast te verbinden met massa.
Het beste punt daarvoor is de min aansluiting van de voedings afvlak
elko's. Van daar uit bedraad u naar punten om een versterkerbuis of
eindbuis, natuurlijk wel geïsoleerd van het chassis.
Let dus ook goed op dat de cinch-chassidelen die u gebruikt
geïsoleerd van het chassis worden gemonteerd !
Bij het
ontwerpen van uw behuizing van de versterker denk dan aan de warmte
ontwikkeling.
Buizen worden erg warm, dat weten wij zo langzamerhand wel, maar ook
weerstanden kunnen erg warm worden. Plaats ze op een zo "luchtig"
mogelijke plaats, en niet te dicht op elkaar.
Ook een goede doorstroming van de lucht door de kast is belangrijk.
Let dus op dat de warmte goed kan wegkomen.
Als u nog
"gewone" transformatoren gebruikt voor de voeding en de uitgangen,
de bekende E-kern trafo's, bedenk dan dat de kernen van de uitgangen
haaks op de kern van de voedingstransformator komt te staan. Ook is
het verstandig om dan de uitgangen zover mogelijk van de
voedingstransformator te plaatsen i.v.m. optredende brom.
Gebruik koppel
condensatoren met een goede isolatie weerstand. Polyester
condensatoren voldoen goed. Neem de werkspanning van deze
condensatoren liever hoger dan te krap.
Over de kwaliteit van condensatoren valt iedereen in de audio
industrie over elkaar heen.
Men kan het duidelijk horen of men een condensator van merk-A
vervangt met merk-B zegt men..... Evenzo beweert men dat van
de andere onderdelen......
Als u houd van elke dag solderen : koop een emmer van die dingen,
allemaal verschillend, en ga u gang.
U weet op het laatst niet meer waar u naar moet luisteren. Misschien
moet de familie u over een jaar dan bezoeken in Santpoort, of u
heeft al veel eerder de versterker uit het raam gegooid, en een
andere hobby gekozen. Heel verstandig !
Dat geld ook
voor de ingangspotentiometer.
Fanaten bouwen daar schakelaars voor in de plaats met vele
weerstanden, of kopen potentiometers die op honderdste procenten
gelijkloop hebben. De gedachte daarachter is dat het ingestelde
volume tot op een tiende dB gelijk moet lopen tussen de kanalen.
Het is te hopen dat de stoel waarin men luistert op een tiende mm.
nauwkeurig op zijn plaats is verankerd, en u uw hoofd recht naar
voren houd, en niet naar links of rechts draait, ook uw luidsprekers
zou ik dan met keilbouten op hun plaats zetten, wilt u enig nut
hebben van uw investeringen daarin.
Zelfs als u luistert met een hoofdtelefoon moet u wel een belabberde
potentiometer hebben gevonden, of heeft u uw versterker zo beroerd
ontworpen dat u de volume regelaar maar een graadje open hoeft te
draaien voor een geweldig volume, wil u hier ook enig effekt kunnen
bemerken.
Het is een
open deur intrappen als ik u waarschuw goed op te letten op de
polariteit van elko's en dioden. Plaatst u die verkeerd om: u zult
het direkt merken, een gang naar de plaatselijke handelaar is nog
het minste wat u dan te doen staat.
Ook kan het geen kwaad als u de versterker gebouwd heeft, ondanks de
jeuk in uw handen om meteen de netstekker in de wandkontaktdoos te
steken, de bedrading nog eens goed na te lopen. Doe dit bij voorkeur
in rust de volgende dag !
De praktijk gebied mij te zeggen dat de meeste zelfbouwers een zeer
onrustige natuur hebben.
Tot slot.
Laat u door
alle opmerkingen van wie dan ook, en dus ook niet van mijn
schrijfsels, ontmoedigen.
Blijf u verdiepen in de techniek, en ga alleen mee met technische
inzichten die in de praktijk voor u hoorbaar zijn.
Het plaatsen van de versterker 40cm van de deur en 35 cm vanaf de
linkermuur, omdat daar de aardstralen minder invloed hebben op uw
voorversterkerbuis klinkt voor de "sofen" onder ons heel plausibel,
maar of u dat hoort in uw gezellig geplaatste crapaud met een goede
CD in het laatje waag ik te betwijfelen.
Ook is het beter om op uw vijfenveertigste verjaardag niet nog
maanden te blijven jammeren omdat uw versterker geen 100KHz haalt in
plaats van de door u gemeten 20KHz.
Loop even naar de dichtst bijzijnde audicien en drink eens een
gezellig kopje koffie met hem.
Luister goed wat hij u in het oor fluistert. Over uw oren dan
natuurlijk........
Heeft u zich
geërgerd door mijn opmerkingen, of voelt u zich op uw tenen getrapt
? Mooi, misschien was dat wel de bedoeling. Welkom in het land der
nuchteren !
Bedenk : de enige rechter die een oordeel over uw eigen
versterker mag geven bent u zelf !
U zelf bepaald hoe streng of mild u daarin bent. Ik kan u wel
verzekeren dat als anderen u moeten vertellen wat u hoort, u nog een
lange, misschien wel eindeloze weg te gaan heeft........
Veel sukses
met uw versterker bouw en luisterplezier, dat is waar het om gaat ! |
