THE  FINALIST    

een buizen audioversterker "designed and build" by : Douwe Heller                   

 
 

De voeding.
Hieronder vind u het schema geplaatst van de voeding. Ook nu weer:  simpel en eenvoudig, en ruimschoots bemeten voor deze versterker. Enige opmerkingen hier zijn wel op zijn plaats. Als u een groter vermogen uit uw versterker wilt halen (De EL34's kunnen in klasse-A wel 30 Watt leveren) dan zult u een transformator moeten nemen met een secundaire spanning van 300VAC of meer.
U dient er dan uiteraard rekening mee te houden dat de componenten keuze van de versterker geheel anders wordt. Ook de afvlak condensatoren moeten een veel hogere spanning aan kunnen !

Schema:

 
Weerstanden:
R1 = 100E ontbrom pot.
R2, R3 = 240E
R4 = 1K2 3W
R5 = 10E 10W
R6 = 100E 3W
R7 = 470E 3W
R8 = 4K7 3W
R9 = 4K7 3W

Zekering:
F1 = 2Amp.

Condensatoren:
C1 = 470uF 385VDC
C2 = 220uF 350VDC
C3 = 150uF 350VDC
C4 = 47uF 350VDC
C5 = 22uF 350VDC
** zie beschrijving.

Dioden:
D1, 2, 3, 4 = 1N4007

Switching pwr. supply:
** zie beschrijving.

Transformator:
Primair :
220 VAC
Secundair:
110 VAC 550mA
110 VAC 550mA
6,3 VAC 1,6Amp.
** zie beschrijving.

Schakelaars:
S1 = dubbelpolig om.
S2 = dubbelpolig om.
** zie beschrijving.

Veiligheid:
Als u in het schema van de voeding kijkt ziet u daar S2.  Deze heeft naast de standby funktie nog een zeer belangrijke funktie namelijk veiligheid. De meeste bouwers, ook ik dus, zullen na het bouwen nog altijd hier en daar wat willen aanpassen en meten in de schakeling. Vervelend is dan, dat er nog geruime tijd spanning over de afvlak elko's blijft staan, vooral ook als u de eindbuizen nog niet heeft geplaatst.
Deze schakeling zorgt er nu voor dat de elko's snel worden ontladen via een weerstand van 1K2. Dat komt 
UW VEILIGHEID ten goede. De condensatoren kunnen er beslist tegen, ik heb hier elko's liggen van meer dan 15 jaar oud die kortgesloten opgeslagen waren, allen zijn nog prima in orde.
 Wat u beslist NIET moet doen is de condensatoren even met een schroevendraaier kort sluiten, u hoort dan meestal een flinke pats....daar houden ze echt niet van.
Het verbaasd mij dat in de vele ontwerpen die ik gezien heb, deze voorziening niet is ingebouwd !
Ik bouwde deze vroeger al in, het is een zeer belangrijk stukje veiligheid voor uzelf.

Schakelaars:
Omdat de inschakelstroom van de voedingstrafo behoorlijk groot is dient u vanzelfsprekend hier een robuuste schakelaar te nemen. Dat geld tevens voor de standby schakelaar S2, als u deze inschakelt zijn de condensatoren altijd ontladen, en loopt er gedurende korte tijd een flinke laadstroom, die weliswaar enigszins wordt beperkt door R5, maar toch zo groot is dat hier een kleine miniatuur schakelaar absoluut niet volstaat.

Transformator:
Op marktplaats kon ik een mooi ringkern trafo kopen. Primair 220V en secundair 2x 110V 0,55A.
Als u het type wilt weten : een Amplimo 41060. Deze heb ik vaak gebruikt als veiligheids trafo om het lichtnet te scheiden van de verbruiker. Hij heeft nu een vaste plaats.
Hier doet hij prachtig dienst, alleen heeft hij geen 6,3VAC wikkeling voor de gloeidraden voor de ECC33's. (De EL34 gloeidraden, daar kom ik straks nog op terug)
Dat probleem is snel opgelost. Als u even een stukje geïsoleerd draad 5 keer om de kern wikkelt en daar de spanning van meet, dan kunt u met uw zakrekenmachientje zo uitrekenen hoeveel volt per winding dat is, en dan berekenen hoeveel windingen er voor 6,3V nodig zijn.
Dit zijn er niet zo erg veel, en als u het stukje draad van 5 windingen om de trafo ook nog even in lengte opmeet, dan kunt u ook berekenen hoe lang de koperdraad moet zijn die u op de transformator moet wikkelen. 
Nu nog alleen even in de tabellen kijken welke koper diameter de te wikkelen draad moet hebben, en het karweitje is gefikst. De transformator is heeft voldoende reserve om deze ruim 10 watt aan gloeidraad voeding erbij te kunnen leveren.

Condensatoren:
De elko's die ik gebruik zijn gebruikte exemplaren uit een buizen TV ontvanger. C1 is een enkele elko van 470 uF wel met een spanning van 385VDC. De condensatoren C2, 3, 4 en 5 zitten allen in één huis, het is een NSF condensator, u kunt hem zien als de aluminium elko op de foto's. Let op de bedrijfs spanning van deze elko's, kies deze voldoende hoog, hoger is niet erg, een lagere spanning is funest !

Switching power supply:
Velen van u zullen naar dit stukje het eerst gescrold hebben !
Ik zal u eerst vertellen wat ik daarvoor gebruikt heb.
Het is een kleine schakelende voeding op een smal printje
(zie plaatje hiernaast) bedoeld voor halogeen lampen tot een
vermogen van 100 Watt.
Tot nog toe te koop bij Baco voor 2,50 euro !
Vier stuks EL 34 verbruiken een gloeidraad vermogen van een
kleine 38 Watt, dus dit printje kan dit op zijn slofjes leveren zonder ook maar noemenswaardig warm te worden. Twee EL34's worden in serie op het printje aangesloten, de andere twee evenzo. Het printje voldoet aan de veiligheidsnormen en aan alle EMC storings eisen, dus dat zit wel goed. De uitgangsspanning is GEEN gelijkstroom maar HF spanning van 125KHz gemoduleerd met 50 Hz.

Maar nu krijgen we het..... absurd, vertelde een audio liefhebber aan mij, dat hoor je absoluut !!!!
Hij is bij mij geweest, en hij heeft geluisterd, en nog eens, en nog eens..... en ik heb zelfs de bovenkant van de versterker verwijdert om hem te overtuigen dat er werkelijk gevoed werd door dit printje, en hij kon het niet begrijpen......... Hij was altijd voorgehouden dat een buizenversterker met een beetje klasse met gelijkspanning op de gloeidraden gevoed moest worden...... Ja,ja.........
Ik heb hem verteld dat dit in mijn geval toch wat genuanceerder lag, en dat de praktijk dat overduidelijk bewees, mits men weet wat men doet.

Schakelende voedingen van vandaag zijn zeer goed ontstoort, en werken met  schakelfrequenties van 100KHz en hoger. De  gloeidraad en kathode van een EL34 (en van ander buizen) is van een zodanige konstruktie dat een freq. van 50Hz niet van invloed is, laat staan de freq van 125KHz.
Ook de capaciteit van gloeidraad naar kathode (in de orde van een paar pF) is zo laag dat  het geen problemen kan opleveren, kathodeweerstanden met hun bedrading en eventuele kathode ontkoppel condensatoren overtreffen die paar pF in ieder geval in ruime mate.
Probeert u het maar eens op deze manier.

Als u toch niet bent te overtuigen, is er nog een andere oplossing i.p.v. vast te houden aan een zware transformator.
In de handel zijn prachtige kleine schakelende voedingen te koop, die 12Volt gelijkspanning met voldoende stroom leveren. Vaak ook nog ingekapseld in een mooi metalen doosje, prachtig weg te werken onder het chassis van uw versterker. Daar kunt u zelfs uw ingangs buisjes mee voeden !
Het spreekt vanzelf dat in de door mij gebruikte oplossing, ik de bedrading naar de EL34's goed getwist en zo kort als mogelijk gehouden heb.

Je legt deze getwiste bedrading bij voorkeur natuurlijk niet over de ingangs tulpstekkers of over de roosters van de ingangs buisjes, ik zeg het toch maar even........

 

 

Homepage