|
|
| |
De
voeding.
Hieronder vind u
het schema geplaatst van de voeding. Ook nu weer: simpel en
eenvoudig, en ruimschoots bemeten voor deze versterker. Enige
opmerkingen hier zijn wel op zijn plaats. Als u een groter vermogen
uit uw versterker wilt halen (De EL34's kunnen in klasse-A wel 30
Watt leveren) dan zult u een transformator moeten nemen met een
secundaire spanning van 300VAC of meer.
U dient er dan uiteraard rekening mee te houden dat de componenten
keuze van de versterker geheel anders wordt. Ook de afvlak
condensatoren moeten een veel hogere spanning aan kunnen !
Schema: |
|
Weerstanden:
R1 = 100E ontbrom
pot.
R2, R3 = 240E
R4 = 1K2 3W
R5 = 10E 10W
R6 = 100E 3W
R7 = 470E 3W
R8 = 4K7 3W
R9 = 4K7 3W
Zekering:
F1 = 2Amp. |
Condensatoren:
C1 = 470uF
385VDC
C2 = 220uF 350VDC
C3 = 150uF 350VDC
C4 = 47uF 350VDC
C5 = 22uF 350VDC
** zie beschrijving.
Dioden:
D1, 2, 3,
4 = 1N4007
Switching pwr.
supply:
** zie
beschrijving. |
Transformator:
Primair :
220 VAC
Secundair:
110 VAC 550mA
110 VAC 550mA
6,3 VAC 1,6Amp.
** zie beschrijving.
Schakelaars:
S1 =
dubbelpolig om.
S2 = dubbelpolig om.
** zie beschrijving. |
|
|
Veiligheid:
Als u in het
schema van de voeding kijkt ziet u daar S2. Deze heeft naast
de standby funktie nog een zeer belangrijke funktie namelijk
veiligheid. De meeste bouwers, ook ik dus, zullen na het bouwen
nog altijd hier en daar wat willen aanpassen en meten in de schakeling.
Vervelend is dan, dat er nog geruime tijd spanning over de afvlak
elko's blijft staan, vooral ook als u de eindbuizen nog niet heeft
geplaatst.
Deze schakeling zorgt er nu voor dat de elko's snel worden ontladen
via een weerstand van 1K2. Dat komt
UW VEILIGHEID
ten goede. De condensatoren kunnen er beslist tegen, ik heb hier
elko's liggen van meer dan 15 jaar oud die kortgesloten opgeslagen
waren, allen zijn nog prima in orde.
Wat u beslist NIET moet doen is de condensatoren even met een
schroevendraaier kort sluiten, u hoort dan meestal een flinke
pats....daar houden ze echt niet van.
Het verbaasd mij dat in de vele ontwerpen die ik gezien heb, deze
voorziening niet is ingebouwd !
Ik bouwde deze vroeger al in, het is een zeer belangrijk stukje
veiligheid voor uzelf.
Schakelaars:
Omdat de
inschakelstroom van de voedingstrafo behoorlijk groot is dient u
vanzelfsprekend hier een robuuste schakelaar te nemen. Dat geld
tevens voor de standby schakelaar S2, als u deze inschakelt zijn de
condensatoren altijd ontladen, en loopt er gedurende korte tijd een
flinke laadstroom, die weliswaar enigszins wordt beperkt door R5,
maar toch zo groot is dat hier een kleine miniatuur schakelaar
absoluut niet volstaat.
Transformator:
Op marktplaats kon
ik een mooi ringkern trafo kopen. Primair 220V en secundair 2x 110V
0,55A.
Als u het type wilt weten : een Amplimo 41060. Deze heb ik vaak
gebruikt als veiligheids trafo om het lichtnet te scheiden van de
verbruiker. Hij heeft nu een vaste plaats.
Hier doet hij prachtig dienst, alleen heeft hij geen 6,3VAC
wikkeling voor de gloeidraden voor de ECC33's. (De EL34 gloeidraden,
daar kom ik straks nog op terug)
Dat probleem is snel opgelost. Als u even een stukje geïsoleerd
draad 5 keer om de kern wikkelt en daar de spanning van meet, dan
kunt u met uw zakrekenmachientje zo uitrekenen hoeveel volt per
winding dat is, en dan berekenen hoeveel windingen er voor 6,3V
nodig zijn.
Dit zijn er niet zo erg veel, en als u het stukje draad van 5
windingen om de trafo ook nog even in lengte opmeet, dan kunt u ook
berekenen hoe lang de koperdraad moet zijn die u op de transformator
moet wikkelen.
Nu nog alleen even in de tabellen kijken welke koper diameter de te
wikkelen draad moet hebben, en het karweitje is gefikst. De
transformator is heeft voldoende reserve om deze ruim 10 watt aan
gloeidraad voeding erbij te kunnen leveren.
Condensatoren:
De elko's die ik
gebruik zijn gebruikte exemplaren uit een buizen TV ontvanger. C1 is
een enkele elko van 470 uF wel met een spanning van 385VDC. De
condensatoren C2, 3, 4 en 5 zitten allen in één huis, het is een NSF
condensator, u kunt hem zien als de aluminium elko op de foto's. Let
op de bedrijfs spanning van deze elko's, kies deze voldoende hoog,
hoger is niet erg, een lagere spanning is funest ! |
Switching
power supply:
Velen van u zullen
naar dit stukje het eerst gescrold hebben !
Ik zal u eerst vertellen wat ik daarvoor gebruikt heb.
Het is een kleine schakelende voeding op een smal printje
(zie plaatje hiernaast) bedoeld voor halogeen lampen tot een
vermogen van 100 Watt.
Tot nog toe te koop bij Baco voor 2,50 euro ! |
 |
Vier stuks EL 34 verbruiken een gloeidraad vermogen van een
kleine 38 Watt, dus dit printje kan dit op zijn slofjes leveren
zonder ook maar noemenswaardig warm te worden. Twee EL34's worden in
serie op het printje aangesloten, de andere twee evenzo. Het printje
voldoet aan de veiligheidsnormen en aan alle EMC storings eisen, dus
dat zit wel goed. De uitgangsspanning is GEEN gelijkstroom maar HF
spanning van 125KHz gemoduleerd met 50 Hz.
Maar nu krijgen we het..... absurd, vertelde een audio
liefhebber aan mij, dat hoor je absoluut !!!!
Hij is bij mij geweest, en hij heeft geluisterd, en nog eens, en nog
eens..... en ik heb zelfs de bovenkant van de versterker verwijdert
om hem te overtuigen dat er werkelijk gevoed werd door dit printje,
en hij kon het niet begrijpen......... Hij was
altijd voorgehouden dat een buizenversterker met een beetje klasse
met gelijkspanning op de gloeidraden gevoed moest worden......
Ja,ja.........
Ik heb hem verteld dat dit in mijn geval toch wat genuanceerder lag,
en dat de praktijk dat overduidelijk bewees, mits men weet wat men
doet.
Schakelende voedingen van vandaag zijn zeer goed ontstoort, en
werken met schakelfrequenties van 100KHz en hoger. De
gloeidraad en kathode van een EL34 (en van ander buizen) is van een
zodanige konstruktie dat een freq. van 50Hz niet van invloed is,
laat staan de freq van 125KHz.
Ook de capaciteit van gloeidraad naar kathode (in de orde van een
paar pF) is zo laag dat het geen problemen kan opleveren,
kathodeweerstanden met hun bedrading en eventuele kathode ontkoppel
condensatoren overtreffen die paar pF in ieder geval in ruime mate.
Probeert u het maar eens op deze manier.
Als u toch niet bent te overtuigen, is er nog een andere oplossing
i.p.v. vast te houden aan een zware transformator.
In de handel zijn prachtige kleine schakelende voedingen te koop,
die 12Volt gelijkspanning met voldoende stroom leveren. Vaak ook nog
ingekapseld in een mooi metalen doosje, prachtig weg te werken onder
het chassis van uw versterker. Daar kunt u zelfs uw ingangs buisjes
mee voeden !
Het spreekt vanzelf dat in de door mij gebruikte oplossing, ik de
bedrading naar de EL34's goed getwist en zo kort als mogelijk
gehouden heb.
Je legt deze getwiste bedrading bij voorkeur natuurlijk niet over de
ingangs tulpstekkers of over de roosters van de ingangs buisjes, ik
zeg het toch maar even........
|
|
 |
|