fenomenologische bibliotheek


Fenomenologie (Grieks: phainomenon = verschijnsel en logos)

Fenomenologie is een stroming in de filosofie waarin men zich richt op het menselijk kenproces. Men beschrijft het menselijk bewustzijn als wezenlijk gericht op de wereld. Hiermee wordt een oud probleem in de geschiedenis van de filosofie, namelijk het bestaan van een kloof tussen het kennende subject en het gekende object, gedeeltelijk opgelost. Men bekijkt het object waarop het bewustzijn gericht is nauwkeurig, zonder zich af te vragen of dit object buiten het bewustzijn ook werkelijk bestaat. De fenomenologische ‘wezensschouw’ bestaat uit een nauwkeurige analyse van datgene wat aanwezig is in het bewustzijn, waarbij het oordeel over de ‘ware aard’ van het object steeds wordt opgeschort.

Edmund Husserl (1859–1938) is de grondlegger van de fenomenologie waarin hij de fenomenen benaderde als aanwezig voor een bewustzijn en de vraag naar het bestaan van deze fenomenen onafhankelijk van de ervaring opschortte. Hiermee probeerde hij van de filosofie een nieuwe wetenschap te maken, voorbij de metafysica en de psychologie.

De term fenomenologie is al ouder: Lambert gebruikte hem in 1764 (waarheid tegenover schijn). Hegel benutte hem juist in positieve zin: Phänomenologie des Geistes (1807) betitelt het ontstaan van de waarheid. Negentiende-eeuwse positivisten gaven er in hun visie van waarnemen weer een andere uitleg aan.

De fenomenologische beschrijvingen richten zich niet op verschijnselen in hun individuele bijzonderheid, maar op het wezen ervan (wezensschouw).

FENOMENOLOGISCHE KLASSIEKEN BIJ UITGEVERIJ ABRAXAS

Fenomenologische klassieken deel 1

Op onnavolgbare wijze analyseert Rudolf Otto de wezenskern van het heilige. Hij leidt de lezer naar een fascinerende apotheose waarin het religieuze beleven, de profetische gave en uiteindelijk het mensenzoonschap zo wordt beschreven, dat het denken van de lezer voor een moment tot stilstand komt en de inzichten buiten de ratio om als 'levend' worden ervaren.
Rudolf Otto citeert in dit werk onder andere William James, die vijftien jaar eerder de religieuze ervaring vanuit filosofisch en psychologisch gezichtspunt had belicht.

Het heilige
 Een beschouwing over het buitenrationele in de idee van het goddelijke en de relatie hiervan met het rationele.

ISBN: 90-807300-1-7
3e druk
€ 24,90
 

 
Fenomenologische klassieken deel 2

Deze klassieker van William James, zonder meer zijn beroemdste boek, beschrijft zonder vooroordelen het wezen van de mens in al zijn veelkleurige facetten.
Zijn ironie kruidt telkens het betoog en je hebt al lezend voortdurend het gevoel te maken te hebben met een groot denker en een groot schrijver.
Achterin het boek is een biografische notitie over James opgenomen en het geheel is aangevuld met een kort essay van Rudolf Otto waarin deze het begrip religieuze ervaring op godsdiensthistorische wijze nader toelicht.

'Een van de dingen die zijn boek zo opmerkelijk maken is zijn brede sympathie voor allerlei geloofsopvattingen, gekoppeld aan een ongeëvenaard fenomenologisch inzicht, die James tekenen als de buitengewone figuur die hij is.'
 Charles Taylor

Vormen van religieuze ervaring
 een onderzoek naar het wezen van de mens

ISBN: 90-807300-2-5
5e herziene druk
€ 27,50

 

       

 
Fenomenologische klassieken deel 3

Op fijnzinnige en inlevende wijze belicht Rudolf Otto in dit boekje de overeenkomsten en verschillen tussen verschillende genadereligies en in het bijzonder tussen het christendom en de Indiase bhakti-religie.
De lezer merkt hoezeer hij persoonlijk was geraakt door de werking van dat mysterieuze iets, dat ons deel doet hebben aan een buitenrationele werkelijkheid.

'In de vergelijking van de verschillende typen van mystiek toont Otto zich een meester. Hier is een waarachtig schouwen van het wezen. In Genadereligie laat hij zien, hoe de Indiase genadereligie in terminologie sterk met de christelijke overeenkomt, maar naar religieuze houding diep verschilt. Dit is fenomenologisch genuanceerd ontleed.'
 Claas Bleeker

Indiase genadereligie en het christendom
 overeenkomsten en verschillen
&
Religieuze overeenstemming
 parallellen in de godsdienstgeschiedenis

90-807300-3-3
€ 22,50

 

 
Fenomenologische klassieken deel 4

Steeds meer treedt Abraham Joshua Heschel  uit de schaduw van zijn voorganger Martin Buber en langzamerhand raken wij doortrokken met het besef hier met een van de grootste denkers uit de 21e eeuw te maken te hebben.
Een eeuwenoude wijsheid, ooit generatie op generatie overgebracht, heeft Heschel voor de mensheid veilig gesteld in dit fenomenale boek waarin uit elke bladzijde en uit elke zin de warme wijsheidstraditie van het jodendom tegemoet straalt.
De fenomenologie vormt de achtergrond van al Heschels dieptetheologische en filosofische werk.
Voorin het boek is de beroemde brief van Rudolf Otto opgenomen, waarin hij zijn ervaring beschrijft in een kleine Noord-Afrikaanse synagoge en die bepalend is gebleken voor Otto's fascinatie voor het heilige.
Achterin het boek is een biografische notitie over Heschel opgenomen.

God zoekt de mens
 Een filosofie van het jodendom

90-807300-5-X
3e druk
€ 29,90
 

 
Fenomenologische klassieken deel 5

In dit boek van de filosoof, literator en godsdienstwetenschapper Rufus Jones wordt de wezenskern van de Quakers op warmbloedige wijze belicht. De geschiedenis, religie, mentaliteit, pedagogische uitgangspunten en het humanitaire werk van de Quakers worden aangevuld met een artikel van Rudolf Otto over hun zwijgende eredienst. Ook is een compilatie van een lezing die Abraham Joshua Heschel hield voor een quakerbijeenkomst in het Duitsland van vlak voor de oorlog toegevoegd. Een lezing die aan actualiteit nog niets heeft ingeboet.
Op verantwoorde godsdienstwetenschappelijke wijze is dit klassieke werk geactualiseerd en aangevuld met gegevens die voor de Nederlandse lezer van belang zijn.

Quakers
 Triomf en tragiek van het geweten
 beeld van een humanitaire religie

90-807300-4-1
2e druk
€ 19,90
 

 

 

 

godsdienstwetenschappelijke publicaties