vlieger
Parachuteren van beren
en andere knuffels...


Parachutespringen
beerAls je vlieger in de lucht staat en je hebt een boodschapper die in staat is spullen langs de lijn naar boven te transporteren, waarom zou je dan niet een knuffeldier een parachutesprong laten maken? Hieronder vind je een manier om dat te doen. Overigens kun je ook zonder boodschapper met weinig of geen wind knuffels een parachutesprong laten maken.

Om een "echte" parachute te openen zijn twee systemen in gebruik: handmatig openen met het "ripcord" na een lange vrije val of automatisch openen middels een "static line". Deze "static line" wordt vlak voor de sprong aan het vliegtuig gehaakt en trekt de parachute uit de rugzak van de springer vlak na de sprong. Omdat een beertje moeilijk zelf aan het touwtje kan trekken, lijkt de "static line" het meest voor de hand liggende systeem...

Veel informatie over parachutes voor knuffeldieren staat op de site van Anthony Thyssen

Een goede bolvormige parachute heeft in het midden van het doek een klein gat. Dit gat voorkomt dat de parachute gaat "wiebelen" door een te groot drukverschil onder en boven de parachute. Dit wiebelen vergroot de daalsnelheid aanzienlijk en maakt de landing extra moeilijk (zeker omdat de piloot zeeziek beneden aankomt). De grootte van het gat is ongeveer 1% van het dragend oppervlak.

n en r Spinaker is heel geschikt om parachutes van te maken. Het is luchtdicht en licht van gewicht en het kan goed opgevouwen worden. Toch heeft de stof er moeite mee om zich, als het een tijdje opgevouwen is geweest, goed te ontplooien. De stof waar paraplu's van gemaakt zijn is misschien wat zwaarder, maar heeft wl de veerkracht om snel in de goede vorm te springen. Vandaar dat mijn voorkeur gaat naar het gebruiken van een oude paraplu. Om een zo groot mogelijke parachute uit een paraplu te halen, meet je de lengte op van n van de vlakken. Als je deze maat door 1.6 deelt, krijg je de maximale straal r van de parachute. Tel het aantal vlakken en je weet n ook.

De grootte van je te maken parachute is afhankelijk van het gewicht van je beer. Freddy weegt 50 gram en heeft een parachute van 46 cm (r=23). Een andere beer (Bolleke) weegt 200 gram en heeft een parachute van 90 cm (r=45). Deze parachutes doen het voor deze beren uitstekend. Heeft je beer een ander gewicht, dan kun je met de volgende formule uitrekenen hoe groot de straal van de parachute moet zijn. Vul het gewicht van de beer in grammen in!

r = wortel (gewicht beer / 0.09)
(op rekenmachine (als beer 200 gram weegt): '200" ":" "0.09" "=" "wortelteken")

Een te grote parachute zorgt voor een lagere valsnelheid (en daarmee vliegt hij dus een grotere afstand met de wind mee!) maar opent zich veel minder makkelijk. Een te kleine parachute opent heel goed, maar de beer valt sneller. Je kan, voor een betrouwbare sprong, beter een "te kleine" parachute maken.

uitslag

De parachute
Een parachute is opgebouwd uit een aantal gelijkvormige vlakken die met een coupe-naad aan elkaar gezet zijn. In tekening 2 staat uitgewerkt hoe zo'n vlak er uit moet zien om er een mooie bol van te maken. In deze tekening staan geen maten, maar formules. Om een mal van de gewenste parachute-afmeting te tekenen, moet je twee parameters bepalen, namelijk de straal (r) van de te maken bol en het aantal vlakken (n) waaruit de parachute samengesteld gaat worden (zie tekening 1). In de bovenstaande tekst staat al beschreven hoe je deze parameters kan bepalen. Voordat de mal getekend kan worden moeten er dus eerst 7 maten uitgerekend worden. Voor het gemak heb ik in de formules pi = 3 genomen.

Neem de mal over op de stof, knip ze uit met voldoende zoom en naai ze weer in elkaar. Zig-zag de naad zodat hij niet gaat rafelen. Zoom het onderlijk om. Gebruik voor de vanglijnen niet te dun touw (b.v. 30 - 50 kg). Ze mogen best gezien worden! Knip de vanglijnen op lengte en stik ze vast op het begin van elke naad op het omgezoomde onderlijk. Knoop ze in twee groepen bij elkaar met een overhandse knoop.

beer in tuig Knip twee dikkere touwtjes met een lus aan het uiteinde van in totaal ca. 15 cm. Dit worden de "risers" . Knip een strookje dacron van 1 cm breed en even lang als de breedte van de schouders van de beer (dit wordt de "glider"). Knoop de "risers" aan de vanglijnen met nog een overhandse knoop. Stik het dracron strookje aan de "risers", vlak onder de knoop met de vanglijnen. De parachute is nu klaar. De lussen aan de onderkant worden straks aan het harnas van het rugzakje gekatteklauwd.

rugzakje

De rugzak
Om te weten hoe groot het rugzakje moet worden, moet je de parachute eerst opvouwen en vervolgens het pakketje (globaal) opmeten. De maten (lengte, breedte en hoogte) vul je in op de uitslag van het zakje (zie tekening 4). Maak een mal of teken de uitslag rechtstreeks op de stof en knip het uit met 1.5 cm zoomtoegift. Als stof kan spinaker gebruikt worden, maar ook paraplu-stof voldoet hier uitstekend. Op de bodem van het zakje stikken we een strookje dacron ter versteviging van de bevestiging van de twee schouderbanden. Stik deze banden er op zoals in de tekenning staat aangegeven, waarbij je de lijnen die aan de onderkant zitten, ongeveer 10 cm langer maakt dan voor het vastbinden rond de voorpoten van de beer noodzakelijk is. Van deze lijnen is later meteen de borstband te knopen. Stik ook meteen het lusje aan de rugzak waaraan de beer aan de ferry komt te hangen.

pin in rugzak Stik vervolgens het zakje in elkaar en zoom de flappen om. Brand de aangegeven gaten in de stof (eventueel na versteviging met dacron) en sla er een stofring in. Buig van een stukje ijzerdraad de sluitpin (vooral de punt goed braamvrij schuren!). De sluitpin komt op het rugzakje te zitten zoals in tekening (5) getekend is. Als de pin naar boven wordt getrokken door de "static line", is het zakje meteen helemaal open.

Kattenklauw de "risers" van de parachute aan de bovenste harnas-lijnen, ongeveer 5 cm van het rugzakje. Hierdoor gaat de beer mooi vertikaal in het harnas hangen. Bind de beer de rugzak om en knoop de onderste lijntjes over zijn borst (of buik) aan elkaar. Nu kan hij er niet meer uitvallen, zelfs niet als hij het wil!

Het opvouwen
De "static line" is de lijn die er voor zorgt dat de rugzak geopend wordt en de parachute uit de rugzak getrokken wordt. Hij bestaat uit een lijn van ca. 1 meter met een lus aan het beging en halverwege de sluitpin. Het eind van deze lijn (zonder lus) wordt door het gat in de top van de parachute getrokken en met de parachute mee gevouwen.
Het vouwen van de parachute moet, net als in het echt, vrij precies gebeuren. Een verkeerd gevouwen parachute gaat niet open, waardoor de beer een flinke smak kan maken. (De beer vindt dit niet zo erg, zijn eigenaar daarintegen wel!...)

opvouwen parachute
Leg de "static line" volgens tekening 6 in de parachute. Pak de top van de parachute met je vuist vast, trek aan de pin zodat deze er zo'n 15 cm uit is en vouw de parachute zig-zaggend op tot je bij de touwtjes bent aangekomen. Leg de touwtjes in lussen in het rugzakje en leg het pakketje gevouwen stof er overheen. Eerst de zijflappen er dichtvouwen, dan de onder- en bovenflap er overheen en rijg nu de sluitpin er van boven(!) volgens tekening 5 in. De "static line" moet met een bocht de rugzak in gaan, zodat de pin uit de sluiting getrokken is vrdat dit stukje lijn strak komt te staan. Ziet alles er goed uit, dan is de beer klaar voor zijn eerste vlucht!

Springen bij voldoende wind
Als er voldoende wind is, dan is de boodschapper in staat om het gewicht van de beer omhoog te torsen. Haak het beertje aan de boodschapper, bevestig de static line en de beer is klaar voor de sprong.

Springen bij te weinig wind (I)
Je vlieger staat goed in de lucht, de beer hangt aan de boodschaper maar de wind is onvoldoende om het gewicht naar boven te blazen. De kinderen hebben al zo lang moeten wachten en je wilt ze niet teleurstellen.... Wat nu?!

lifter Een systeem dat niet zo gemakkelijk werkt als met een boodschapper, maar wel uitkomst kan bieden bij onvoldoende wind is het volgende. Een stalen buisje is voorzien van een schuine inzaging. Een ijzer draadje met aan de onderkant een krul en aan de bovenkant een oog past er precies in. Het buisje wordt vastgeknoopt aan een gevlochten lijntje (tegen het ronddraaien). Dit lijntje loopt door het oogje van het ijzerdraad en wordt met 2 lijn-element-haakjes naar beneden geleid. Als je aan het "lift-lijntje" trekt, wordt het buisje omhoog getrokken. Op een gegeven moment komt het oogje tegen het lijn-element -haakje, waardoor het ijzerdraad naar beneden geduwd wordt. Het beertje valt naar beneden.

Dit systeem heeft een paar grote nadelen:

  • De lijn-element-haakjes kunnen makkelijk om de vliegerlijn draaien. Hierdoor komt het lift-lijntje vast om de vliegerlijn te zitten.
  • Het beertje gaat schommelen omdat de vlieger beweegt en de lijn waaraan getrokken wordt waait met de wind mee: dit vraagt er om om een keer in de knoop te raken...
  • Het buisje moet voldoende gewicht hebben om door de zwaartekracht naar beneden te komen en de liftlijn op te tillen
  • Er is kans dat het oogje in het lijn-element-haakje blijft hangen: nu moet alles naar beneden om het weer los te maken....

    ...het werkt, maar het is niet optimaal....

    Springen bij te weinig wind (II)
    loslaat-blokje 1 Een beter systeem werkt als volgt. Van een blokje hout of kunststof wordt een inkeping gezaagd. Er worden twee gaten in geboord (volgens tekening). Het eerste gat is om een een ijzerdraadje in vast te zetten waarmee het blokje in de lijn gedraaid kan worden. De tweede is voor een pinnetje waarmee de knuffel gelost kan worden.

    Voor het omhoog brengen van je knuffel laat je eerst de vlieger op, halverwege draai je het blokje in de lijn. Hang de knuffel aan het pinnetje. Door het gewicht van de knuffel blijft het haakje goed zitten. Eventueel hang je de beer met een elastiek aan het haakje. Elastiek geeft meer wrijving.
    Laat nu de vlieger verder op, terwijl je het dunne lijntje mee laat vieren. Als de knuffel hoog genoeg is, trek je met het dunne lijntje het pinnetje uit het blokje en de knuffel is los.

    Dit systeem werkt best aardig, maar het gebeurt wel dat het pinnetje te vroeg uit het blokje getrokken wordt.

    Springen bij geen wind
    loslaatblokje 2 Als het echt niet waait en je wilt toch beren parachuteren, dan kun je, mits er genoeg ruimte is, je toevlucht nemen tot het volgende systeem:

    Leg je vlieger tegen een boom o.i.d., rol je lijn uit tot de gewenste hoogte op de grond ligt. Draai het blokje in de vliegerlijn, vlak bij de vlieger. Haak de knuffel achter het pinnetje en leg deze lijn in lussen op de grond, zo lang als de knuffel hoog moet. Het eindje knoop je aan een haring vast. Pak de haspel van de vlieger en trek het zaakje de lucht in. Als de dunne lijn strak staat, trekt hij het pinnetje uit het blokje en de beer valt naar beneden.
    certificaat

    Gelukt!
    Als de sprong geslaagd is, heb je natuurlijk een diploma of brevet klaarliggen om, ingevuld en ondertekend, aan de trotse eigenaar van de beer te overhandigen.


  • Peter en Marleen Simons simons69@zonnet.nl