Veel gestelde vragen over de TL, dimmers en apparatuur.

Er zijn globaal gezien 3 typen voorschakelapparaten/ballasten:
Eerst even wat onderscheid/begrippen maken in de verschillende typen voorschakelapparaten/ballasten.

Om een TL lamp bij een niet elektronisch VSA op te starten is er o.a een starter maar in ieder geval een spoel nodig op een paar uitzonderingen na (TL-M - PL enz.). Die spoel is te herkenen dat ze zwaar zijn. (zie bovenste plaatje van de 3)
Verder is de mechanische VSA te herkennen aan, dat ze zo heet worden, bij het aanzetten knippert/flikkert de buis meestal een aantal keren, hoe ouder en hoe kouder de omgevings temperatuur bij de buis is, hoe erger het zal zijn. Het licht knippert bij deze voorschakelapparaten 50 keer per seconde. ( zie verder voor een uitleg ) Door het niet flikkervrij opstarten, zal de levensduur van de buis aanzienlijk worden verkort (wat te zien is aan de zwarte uiteinde van een oude buis). Wil je van deze effecten af en je over dit mechanisch VSA beschikt met een starter, is het verstandig om een elektronische starter aan te schaffen, kosten iets meer maar deze starters hebben de eigenschap dat de buis flikker vrij wordt opgestart, waardoor de levensduur van de TL aanmerkelijk wordt verlengd. Deze elektronische starters zijn ondermeer leverbaar online bij de firma Conrad

Dan is er nog een type VSA wat je in de huidige aangekochte complete merkaquaria kunt aantreffen, en veelal in de lichtkap geïntegreerd zijn. Daarvan zijn de buizen niet te dimmen ook niet met een Memolux starter. Het zijn VSA's waar geen starter voor nodig is waar veelal ook gebruik wordt gemaakt van het PL type lampen bij deze VSA's worden de gloeidraden NIET voorverwarmt waardoor de buis dan ook niet flikkervrij zal opstarten tevens zal de levensduur van de buis daardoor minder zijn.

2
Dan heb je het HF EVSA (Hoog Frequent Elektronische Voorschakel Apparaat) daar is al geen starter meer voor nodig.

Deze VSA's hebben een warme start, wat wil dat zeggen niets anders als dat de gloeidraden (aan het uiteinde van de buis) worden voorverwarmt waardoor de buis flikkervrij opstart.
De voorschakelapparaten worden nauwelijks warm.
Verbruiken veel minder stroom.
Verlengen de levensduur van de buis.
Het licht is rustiger.
Het licht knippert bij deze EVSA op een frequentie (aan/uit)van 20 tot 40 duizend keer per seconde, .
Denk in dat geval maar eens aan een 100 Hz TV, daar knippert het beeld 100 keer per seconde, waardoor het beeld veel rustiger over komt dan bij een oude 50 Hz TV die waarbij het beeld 50 keer per seconde knippert.

4
Kort en simpel, als bij het opstarten de TL buis knippert heb je geen
elektronisch VSA en is de buis niet op een fatsoenlijk manier te dimmen.

Kan ik mijn TL-Dimmen
Ja, als je het geschikte EVSA (Elektronische Voor Schakel Apparaat) hebt. Deze worden ook wel aangeduid met HF (R) let vooral of er een (R) bijstaat dat is belangrijk het betekent (Regelbaar)

Hoe kan ik zien of ik de geschikte EVSA heb.
Als er een starter aanwezig is, dan heb je in ieder geval zeker niet het geschikte VSA.

Is er voor mij dan toch een mogelijkheid.
Ja, er zijn speciale starters in de (aqua)handel die geschikt zijn om de buis te dimmen (Memolux). het lijkt een leuke oplossing, maar er zijn ook wat nadelen aan. Kijk wel eerst naar de eigenschappen, zoals tot maar 30% dimmen, dat is best nog een hoop licht, zo zal ook de levensduur van de buis minder zijn deze starter heeft een aantal vooringestelde dimtijden die je door een aantal keren in en uitschakelen instelt, enz. vraag in ieder geval om een demonstratie. Beschrijving van de Memolux Dimmer/Starter

Ik heb, of zie geen starter, kan ik dan dimmen.
Als het VSA heet wordt de lamp niet flikkervrij opstart is dat al een teken dat je te maken hebt met een mechanisch VSA en zal je niet kunnen dimmen.

Ik heb, of zie geen starter, het VSA wordt ook niet heet en de lamp start flikkervrij op, kan ik dan dimmen.
Je hebt in ieder geval een EVSA (Elektronische Voor Schakel Apparaat) met de genoemde voordelen beschreven onder 2.
Als op het EVSA dan nog een extra aansluiting (van 1-10 Volt ) aanwezig is waar een dimmer op aan gesloten kan worden is het bingo.
Daar deze regelbare EVSA nogal duur zijn (minimaal € 50,- tot € 80,-), zal je ze dan ook zeer waarschijnlijk niet aantreffen, of je moet ze speciaal besteld hebben.

Kan ik dan toch mijn Aquarium voorzien van dimbare TL.
Dan zal je de bestaande VSA los moeten koppelen en het geschikte voorschakelapparaat moeten aanschaffen. Deze kunnen dan ergens op/in een geschikte plek geplaatst worden. Verder heb je dan nog een geschikte dimmer nodig, waarvan de prijzen en de mogelijkheden nogal erg verschillen, denk daarbij aan bedragen vanaf sinds kort minimaal Flora-Mate € 70,-., voor alleen de dimmer, als je dat te duur vindt, kan je eventueel het zelf/laten bouwen, voorbeelden zijn er op mijn site van te vinden, van zowel commerciële, als een zelf te bouwen dimmer. De zelfbouw dimmer die ik heb beschreven daar van zijn de kosten € 21,- voor de dubbele tijdklok (Conrad Elektronic) en ong. € 15,- aan onderdelen.

Kan ik meerdere (dimbare) EVSA's aansluiten op een dimmer.
Ja, in de meeste gevallen wel.

Kan ik een dimbaar EVSA zelfbouwen.
Ja, maar bedenk wel dat het meer kost als dat je ze compleet aanschaft en de onderdelen zeker niet voor het oprapen liggen.

Nu lees ik ergens dat je TL buizen met oude VSA wel kunt dimmen.
Dat was in het verleden met oude type TL buizen (die een diameter hadden van 38 mm) mogelijk, met een gewone in de handel verkrijgbare gloeilampdimmer, een gloeistroomtrafo 2x 6 Volt met gescheiden wikkelingen en een blindlast. De gloeistroomtrafo verwarmde de gloeidraadjes van de buis en de blindlast zorgde er voor dat in de dimmer de aanwezig elektronica bleef werken, zo was het mogelijk de buis redelijk te dimmen. Wat je daarbij niet moet vergeten is dat er stroboscopische effecten optraden, de buizen een korte levensduur hadden en zeker niet tot 1% goed te dimmen waren. De huidige dunnere TL- buizen verlangen een veel hogere ontsteekspanning, als de oudere dikke 38 mm buizen, waardoor je het kunt vergeten om op een fatsoenlijke en betrouwbare manier te dimmen met de oude mechanische VSA.

Wanneer moet ik mijn buizen vervangen
Daar kan ik alleen over zeggen dat bij gebruik van de Philips buizen uit de 800 serie (827, 830, 840 enz.) je ze niet eerder hoeft te vervangen als dat ze het niet meer doen. Deze buizen geven hun gehele levensduur minimaal 90% (opgave fabrikant) van hun begin waarde, m.a.w. de licht terugval bedraagt niet meer als 10% de buizen doen het gewoon niet meer. Deze buizen voldoen goed, worden door vele toppers met plantenbakken gebruikt, geven het meeste licht (lumen), zijn overal goed verkrijgbaar en ze zijn ook nog eens ERG GOEDKOOP. Nogmaals, de maximale 10% terugval is alleen van toepassing voor de 800 serie van Philips maar gaat niet op voor b.v. de 900 serie (927, 930, 940 enz.).

Ben je nog in het bezit van de oude VSA die zo heet wordt en waar een starter voor nodig is om de TL te ontsteken is het sterk aan te raden elektronische starters te gebruiken, van het type S10 E.
Deze hebben een paar grote voordelen, de duurdere aanschaf is het dubbel en dwars waard.
De buis wordt in een keer flikkervrij opgestart, wat voor de levende have veel rustiger over komt.
Door het flikkervrij opstarten zal de buis 25% langer mee gaan.
Deze elektronische starters ( S10 E ) kunnen probleemloos worden omgewisseld.

Wil je meer weten over TL 5 de uitleg en hoe de dimbare VSA's er uitzien Klik hier

Online bestellen Elektronische Starters en uitleg klik hier 24/09/06

Meer linken online bestellen van Dimmers en EVSA
zijn ook nog hier te vinden klik hier 06/05/05

Een duidelijke uitleg over licht in het Aquarium (aanrader!!!)

Licht voor uw vissen (Ned-talig Aqua-Archief)

De auteur van het artikel, heeft ook een automatische dimmer
en bijbehorende VSA, zijn te bestellen Hier (Lebru)

Zijn er toch nog vragen die niet beantwoord zijn, stuur gerust een mail en zal ze hier opnemen.

HOME