Om op een systematische wijze van werken de zorgvisie van ons dialysecentrum in praktijk te brengen is het project SVH in het leven geroepen. In de geformuleerde zorgvisie wordt gesproken van de best mogelijke zorgverlening met in achtneming van zowel lichamelijke als geestelijke en sociale zorg.

Hoe vertaalt zich dat in de allerdaagse dialyse praktijk?

Met die vraag heeft het dialysecentrum zich in het najaar van '99 bezig gehouden. Daaruit zijn ideeën ontwikkeld die hebben geleid naar een werkgroep SVH (Systematisch Verpleegkundig Handelen). Deze werkgroep, die bestaat uit dialyseverpleegkundigen, kreeg in opdracht van Dick van der Gulik (hoofd dialyseafdeling) de gelegenheid om gedurende twee jaar de werkwijzen zoals deze op het centrum bestonden te bezien, waar nodig te wijzigen en aan te passen aan de huidige omstandigheden. (Hierbij werden diverse factoren meegenomen onder andere de Nieuwe behuizing, groot centrum, veel patiënten, veel medewerkers, etc.).

In het project hebben we om het overzicht te behouden de te ondernemen acties ingedeeld in een korte en lange termijn. In de projectfase is er een systeem ontwikkeld van patiëntentoewijzing, om te komen tot de best mogelijke zorg voor elke individuele patiënt. Elke verpleegkundige heeft een aantal vaste patiënten toegewezen gekregen. Je kunt dit ook omgekeerd bekijken namelijk elke patiënt heeft zijn/haar vaste Eerste Verantwoordelijke Verpleegkundige die gedurende een bepaalde periode een zorgrelatie met de patiënt onderhoudt. Het voordeel hiervan lijkt te zijn dat de continuïteit van de zorg op deze wijze beter tot stand komt. Alvorens hiertoe te zijn overgegaan hebben we door middel van een patiënten enquête informatie gekregen over wat de dialyserenden als best mogelijke zorg ervaren. De gegevens uit deze enquête maakten samen met andere gegevens deel uit van een zgn. inventarisatierapport. Dit rapport vormde het uitgangspunt van de activiteiten die worden ondernomen.

Tekst Ronald Moerman (projectleider SVH). - 2003

Systematisch verpleegkundig handelen; waaruit bestaat deze systematiek in onze werkwijze?

Om te komen tot een individueel gerichte zorg heb je informatie nodig. Verpleegkundigen inventariseren met de patiënt waar hun vragen omtrent de zorg, dialyse behandeling, het aanprikken e.d. uit bestaan. Iedereen heeft zo zijn/haar eigen zorgbehoeften. Na het zorgvuldig met elkaar na gaan waaruit deze behoeften bestaan komt men tot een plan van aanpak. Het kan o.m. gaan over ontbrekende informatie of kennis van de behandeling, verwachtingen van de behandeling, problemen met acceptatie, of shuntproblematiek. Na een plan volgt de uitvoering ervan en tenslotte vindt evaluatie met de patiënt plaats.

Wat mag de patient van een E.V.V. verwachten?
Op de eerste plaats komt deze voor een goede dialyse behandeling. Elke verpleegkundige dient over de benodigde kennis en vaardigheid te beschikken om de behandeling goed uit te voeren. Om de continuïteit in de behandeling te waarborgen mag de patiënt tevens van de Eerste verantwoordelijke verpleegkundige verwachten dat hij/zij met hen een zorgrelatie onderhoud. In de praktijk betekent dit dat de e.v.v. er z'n patiënt tenminste eenmaal per week behandeld. Het is gebleken is dat dit jammer genoeg niet in alle gevallen haalbaar is maar er wordt wel naar gestreefd. De verpleegkundige stelt met de patiënt een zorgplan samen op basis van de informatie die wordt verstrekt. Mochten zich knelpunten in de zorg voordoen dan wordt met de patiënt bekeken op welke verantwoorde wijze dit wordt vastgelegd in het verpleegkundig dossier. Het probleem wordt benoemd, er wordt gekeken naar de oorzaken en welke verschijnselen er spelen. Hierop wordt in overleg op passende wijze actie ondernomen.

De toegewezen verpleegkundige vervult tevens de taak van 'spil' tussen de diverse betrokken disciplines. Hij / zij zorgt ervoor dat op deskundige wijze evtl. problemen bij de desbetreffende arts, maatschappelijk werker of diëtiste belandt. Van tijd tot tijd wordt de zorg met de patiënt geëvalueerd. De toegewezen verpleegkundige regelt dit in samenspraak met de patiënt volgens een vast periodiek. Daarbij kan worden aangegeven hoe de patiënt b.v. de verleende zorg van de desbetreffende verpleegkundige ervaart. Worden verwachtingspatronen t.a.v. de behandeling waargemaakt?

In een collegiaal overleg, de zgn. dossierbespreking, worden bevindingen, mogelijke knelpunten in de zorg met verpleegkundigen onderling op professionele wijze besproken. Verpleegkundigen leggen op deze wijze ook onderling verantwoording af voor de wijze waarop de zorg wordt verleend, waar zij mogelijke problemen ervaren en hoe die op te lossen. Een vervolg op een dossierbespreking vormt het Multidisciplinair Overleg. Alle aangesloten disciplines van het dialyseteam nemen hier aan deel.
Periodiek wordt door iedere discipline afzonderlijk gekeken naar de voortgang in de behandeling.
De verpleegkundige vertegenwoordigt hierin zijn / haar toegewezen patiënten. Vragen die voor de patiënt van belang zijn worden hier o.m. besproken.

Om te komen tot de doelstelling van een zo goed mogelijke zorg heeft het projectteam gemeend zich ook te moeten richten op de ontwikkeling van elke verpleegkundige afzonderlijk. Als afdeling willen we leren van de ervaringen van iedereen. Elke verpleegkundige afzonderlijk maakt een ontwikkeling door zowel op het eigen vakgebied alsmede in de intermenselijke sfeer.
Met name in de individuele benadering van elke toegewezen patiënt worden andere eisen gesteld. Scholing heeft binnen het project daarom een voorname plaats gekregen. Het theoretisch gedeelte gaat over visies in de gezondheidszorg, m.n. die van  M. Gordon. In de praktijk zal de patiënt wellicht merken dat verpleegkundigen vraagzamer kunnen zijn. De vragen kunnen variëren en hebben betrekking op uw gezondheidsbeleving, uw waarden en normen als het gaat over uw behandeling, maar ook over voeding, slaap-rust patroon, seksualiteit, activiteiten patroon.
Gordon praat over 11 patronen in de gezondheid die iets vertellen over uw gezondheidstoestand.
De patiënt bepaalt hierbij hoe deze daar mee omgaat en wat het belang kan zijn.
Verpleegkundigen zijn in staat om samen met de patiënt (mogelijk met anderen) een vorm te geven aan wat voor hen als belangrijk geldt in de behandeling.
Van elke toegewezen verpleegkundige mag worden verwacht dat indien een patiënt vragen heeft, zaken ter sprake wil brengen die op enigerlei wijze verband houden met het  boven genoemde, zij deze deskundig kan beantwoorden, of als de situatie daar om vraagt ter sprake brengt met desbetreffende andere disciplines.