Krekels en sprinkhanen in het Gooi

mannetje heidesabelsprinkhaan, Zuiderheide 2008Sprinkhanen en krekels
Sprinkhanen en krekels behoren tot de insectenorde van de Rechtvleugeligen (Orthoptera). Hiertoe rekenen wij momenteel de veldsprinkhanen, sabelsprinkhanen, krekels en doorntjes. Voorheen werden ook kakkerlakken en oorwormen hiertoe gerekend. Bij veldsprinkhanen, sabelsprinkhanen en krekels maken de mannetjes geluid om vrouwtjes te lokken. Veldsprinkhanen doen dat met hun achterpoten, sabelsprinkhanen en krekels doen dat met speciaal gevormde voorvleugels. Veldsprinkhanen hebben korte voelsprieten, sabelsprinkhanen en krekels hebben lange. De vrouwtjes van krekels en sabelsprinkhanen hebben een legboor om eitjes mee te leggen. Bij sabelsprinkhanen hebben die vaak de vorm van een sabel, vandaar de naam.

In Nederland komen 45 soorten sprinkhanen voor, in het Gooi en de Vechtstreek zijn dat er 26, zie de tabel hieronder. Hierin wordt ook de status in Nederland genoemd (op twee manieren) en de status in Gooi en Vechtstreek, zoals ik die van 2002-2011 heb kunnen constateren.

In de tabel zien we bij de zgn. doelsoorten de categoriën zeldzaam (z), afnemend (negatieve trend, t) en of een soort internationaal gezien karakteristiek voor Nederland is (i). Indien als hoofdletter weergegeven is het kenmerk in sterke mate van toepassing.
In de kolom Rode Lijst wordt aangegeven of een soort op de Rode Lijst voorkomt en in welke categorie dat dan is. Hierbij is ernstig bedreigd (EB) de meest ernstige status, gevolgd door bedreigd (BE), dan kwetsbaar (KW) en dan gevoelig (GE).

In de tabel staat één soort die nog niet zolang geleden is uitgestorven in het Gooi (de wrattenbijter) en staan twee soorten die hier nog niet voorkomen, maar wel binnen een straal van 10 kilometer. Dat zijn de gouden sprinkhaan (Botshol) en het zoemertje (Utrechtse Heuvelrug). Vooral de laatste soort zou op termijn in de regio verwacht kunnen worden. De greppelsprinkhaan zou in 1993 langs de Eem zijn waargenomen, latere bezoeken in 2010 en 2011 leverden daar niets op.


Soortnr

Nederlandse naam

Doelsoort

Rode Lijst

Status Gooi en Vecht

002110

Sikkelsprinkhaan

Z

GE-1

zeldzaam

002140

Struiksprinkhaan

 

 

algemeen

002210

Boomsprinkhaan

 

 

algemeen

002220

Zuidelijke boomsprinkhaan

 

 

vrij schaars

002320

Gewoon spitskopje

 

 

algemeen

002330

Zuidelijk spitskopje

 

 

zeldzaam

002410

Grote groene sabelsprinkhaan

 

 

algemeen

002510

Wrattenbijter

TZ

EB-13

uitgestorven 1989

002540

Heidesabelsprinkhaan

 

 

vrij schaars

002570

Greppelsprinkhaan

 

 

eenmalig 1993

003110

Veldkrekel

Tz

BE-14

schaars

003120

Huiskrekel

 

 

zeldzaam

003130

Boskrekel

iz

 

algemeen

004110

Veenmol

itz

KW-7

schaars

005110

Zeggedoorntje

 

 

vrij schaars

005130

Zanddoorntje

 

 

schaars

005140

Gewoon doorntje

 

 

schaars

006430

Blauwvleugelsprinkhaan

Tz

KW-11

zeldzaam

006470

Moerassprinkhaan

tz

KW-7

schaars

006510

Gouden sprinkhaan

tz

KW-6

nabij

006540

Wekkertje

 

 

algemeen

006560

Zoemertje

Tz

KW-6

nabij

006580

Schavertje

 

 

vrij algemeen

006610

Knopsprietje

 

 

algemeen

006740

Snortikker

 

 

algemeen

006750

Bruine sprinkhaan

 

 

algemeen

006760

Ratelaar

 

 

algemeen

006810

Kustsprinkhaan

 

 

algemeen

006830

Krasser

 

 

schaars

006840

Zompsprinkhaan

tz

KW-6

zeldzaam

 sikkelsprinkhaan 24-8-07

Enkele boeiende soorten in het Gooi:

Veldkrekel
Heidesabelsprinkhaan
Sikkelsprinkhaan
Zuidelijk spitskopje
Zuidelijke boomsprinkhaan
Moerassprinkhaan
Blauwvleugelsprinkhaan

Over het voorkomen van de andere soorten volgt tzt. een beschrijving, maar kijk ook even bij de downloads onderaan. Aan de doorntjes en boomsprinkhanen heb ik nog niet zoveel aandacht geschonken, omdat deze geen geluid maken en dus een andere inventarisatie-techniek vereisen. De andere soorten doe ik voornamelijk op het gehoor, al dan niet met een ultrasoonontvanger (batdetector).

De basisgegevens van mijn inventarisaties zijn ondergebracht bij EIS-Nederland en zijn zodoende opvraagbaar via het Natuurloket. Sinds mei 2011 zijn ze ook te bekijken via waarneming.nl.

Heeft u nog vragen, neem dan contact op met Rombout de Wijs. Ik hou me ook aanbevolen voor suggesties ter verbetering van deze site.


Foto's van sprinkhanen en krekels
geintje

Links o.a. over krekels en sprinkhanen

Naar de Homepage

Laatste wijziging 12 december 2011
(c) Rombout de Wijs