MODERNE DANS

Moderne dans is moeilijk te benoemen omdat er geen vast bewegingsvocabulaire bij komt kijken. Het is een verzamelnaam voor verschillende danstechnieken die individuen zich eigen hebben gemaakt. Moderne dans ontstaat in het begin van de twintigste eeuw, als de mensen op zoek gaan naar andere bewegingsvormen dan die van het klassiek ballet. Men begint met het experimenteren met beweging als uitingsvorm van emoties, het onderzoek leidt tot het analyseren van bewegingen met betrekking tot onder andere de ruimte en het energie gebruik. Welke theorie later door Rudolf Laban uitgewerkt en beschreven wordt.

De expressie en dramatiek van de dans voor 1960 zorgt voor een reactie, welke we postmoderne dans kunnen noemen. Een belangrijk onderscheid is het loslaten van het uitdrukken van een literair idee of gevoel en het idee dat de beweging in dienst staat van de muzikale vorm. Merce Cunningham begint hiermee in de jaren 50. Enkele uitgangspunten van deze nieuwe dansontwikkeling; Iedere beweging kan materiaal voor dans zijn. Iedere procedure kan een waardevolle compositie opleveren. Elk deel van het lichaam kan gebruikt worden voor dans. Muziek, kostuum, decor, licht, dans en ruimte hebben allen een eigen logica en identiteit. Dans kan overal over gaan, maar de essentie is het menselijk lichaam en haar bewegingen. Hier ligt dan ook de basis voor de abstracte moderne dans.

De hierop volgende generatie houdt zich sterk bezig met experimenteren. Er komt een behoefte aan humanisering van dans. Ongetrainde lichamen vertolken de dans, en bewegingen worden niet meer geselecteerd op uiterlijke waarde, maar ontstaan vanuit bepaalde beslissingen, afspraken, concepten of problemen. De nadruk komt tevens meer te liggen op het proces dan het resultaat en men wil de toeschouwer dit proces mee laten maken. Dit zorgt voor een opheffing van de illusie van het theater, de toeschouwer kan nu zelf zien hoe een stuk tot stand komt, de bewegingsontwikkeling volgen van begin tot eind. De performers zijn zichzelf en vertolken geen type of karakter. Er wordt meer rekening gehouden met de diversiteit van de lichaamsbouw van de dansers. Er wordt getracht de perceptie van tijd en ruimte te veranderen. Het verlengen, vertragen en herhalen van beweging brengt het reëele tijdsbesef van de toeschouwer in de war. Tevens wordt er veel meer op locatie gewerkt, in de kerk, op straat en in parken. De relatie tussen toeschouwer en performer wordt aan de kaak gesteld. Het publiek wordt meer bij de voorstelling betrokken en er wordt verwacht dat deze met met een open instelling de voorstelling waarnemen, zonder eerder vastgelegde normen en waarden te hanteren. Waardoor ook zij in staat zijn een nieuw perspectief op zaken te krijgen. Het experimentele karakter is dus erg belangrijk in deze tijd.

 

Isadora Duncan

...