Meetgenerator
Intro
Het hier gepresenteerde bouwsel is een samenraapsel van (1) een HF meetzender (kortegolfbereik van 90 KHz - 18 MHz), (2) een (logaritmische) signaalsterktemeter en (3) een 6 display brede digitale frequentieteller. Met dit veelzijdige meetapparaat zijn legio testen in het HF bereik te bedenken. De ontwerpen (1) en (2) zijn afgeleid uit schema's gepubliceerd in het 'HF knutselboek' van R. Jansen (Kent Electronics).
In eerste instantie heb ik de drie deelschakelingen gecombineerd om op een eenvoudige wijze de karakteristiek van een filter (of kristal, condensator, spoel) te kunnen bepalen met een veel grotere nauwkeurigheid dan met een dipmeter mogelijk is. Met dit ontwerp is dit prima mogelijk gebleken (wobbulator functie).
Blokschematisch zijn de deelschakelingen als volgt aan elkaar geknoopt:
Blokschema 1 Samenbouw deelcircuits
Met deze opzet zijn de meest voor de hand liggende toepassingen:
NB: het 'doorfietsen' moet wel met de hand gebeuren; bij een echte wobbulator is dit niet het geval. Een zaagtandspanning op een varicap in het frequentiebepalend LC circuit doet dan het werk.
Werking en details
De
meetzender (of signaalgenerator) is opgebouwd rond de TDA1072 (die inmiddels in de TDA1572 zijn verbeterde versie kent). Van dit ic (wat in principe een complete SW ontvanger herbergt) wordt alleen het oscillatordeel gebruikt. Met een 6 standenschakelaar is het juiste frequentie bereik te selecteren (overlappend van 90 KHz tot 18 MHz).De volgende frequentiebereiken zijn selecteerbaar:
Stand 1: 90 - 220 KHz
Stand 2: 200 - 600 KHz
Stand 3: 550- 1800 KHz
Stand 4: 1600 - 6000 KHz
Stand 5: 5000 - 7500 KHz
Stand 6a: 7000 - 15000 KHz
Stand 6b: 11000 - 17800 KHz
De frequentieafstemming geschiedt met een 50 k (grof) en 1 k (fijn) potmeter. In de praktijk blijkt dit prima te functioneren.
Het uitgangssignaal uit pin (10) wordt door een MAR8 flink versterkt en er is dan ook 0 dBm (zo'n 0,225 V bij 50 ohms impedantie) beschikbaar op de RF out BNC connector. De MAR versterkertjes zijn prima componenten. Hou echter wel rekening met de prijs (zo'n F10,-). De trimmertjes van de LC combinaties stand 1 t/m 5 hebben een (max.) waarde van zo'n 40 pF. Stand 6a t/m 6b doen het met 20 pF trimmers. In principe kan de TDA1072 signalen tot meer dan 50 MHz leveren. Ik heb hier voor wat lagere frequenties gekozen omdat de detectorschakeling tot zo'n 25 MHz betrouwbaar functioneert.
De (logaritmische)
signaalsterktedetector is gerealiseerd rond een CA3089, een complete FM detector schakeling. Er wordt van de (logaritmische) S-meter uitgang (13) gebruik gemaakt. De schakeling werkt tot zo'n 25 MHz. Er is gekozen voor een flink uit de kluiten gewassen, makkelijk afleesbare, 1 mA draaispoelmeter.De digitale
frequentieteller is een variant van de frequentieteller zoals in de dipmeter (zie beginpagina) geïnstalleerd. In dit geval is er sprake van displays met gloeidraadjes die direct op de CMOS ic's aangesloten konden worden (zonder voorschakelweerstanden). Stroomverbruik is wat groter, maar e.e.a. doet wel wat nostalgisch aan.De voedingsspanning wordt uit een (hoe kan het ook anders) 7812 betrokken. Dit ontwerp is gerealiseerd zonder geëtste printen. De trimmer/spoel combinaties van de meetzender zijn direct (met zo kort mogelijk verbindingen) aan de zes-standen schakelaar gesoldeerd. De voedingstrafoo is zo ver mogelijk verwijderd van het detector circuit. Het volledige ontwerp is (inclusief voeding) ondergebracht in een aluminium behuizing. De RF in en RF uit zijn uitgevoerd als BNC connectors. Parallel hieraan zijn meetsnoertjes aangebracht die aansluiten op een circuit (filter) onder test eenvoudig moet maken.
Schema 1 De meetgenerator
Foto 1 De meetgenerator in actie
Resultaten:
Inmiddels heb ik de gelegenheid gehad om tal van filtertjes en kristallen door te meten. Dit blijkt met een flinke nauwkeurigheid te kunnen. Nauwkeurig de frequenties afstemmen is wel vereist; een dip of piek is zo voorbij gefietst.
Laatst gewijzigd: 18 juni 2002
