LF skoop
Intro
Eigenlijk is dit ontwerp een vreemde eend in de bijt. Met hoogfrequent techniek heeft dit meetapparaat weinig van doen. De opzet is ook al niet revolutionair. De enige echte reden dat ik wat geheugenruimte op de server vrijgemaakt heb voor dit apparaat is, dat ik wil laten zien wat een beetje handige knutselaar allemaal met een afgedankte PC behuizing kan doen.
Foto 1 Vooraanzicht oscilloscoop
Werking en details
De schakeling is absoluut conventioneel van opzet.
Een tijdbasis (lees zaagtand generator) tot 100 KHz is met no-nonsense componenten opgezet (3 stuks BC547 transistortjes en een handjevol weerstanden en condensatortjes). De terugslagonderdrukking wordt ook uit dit circuitje afgeleid. Het zaagtand signaal wordt op niveau gebracht door de X-afbuigversterker. Ik heb hiervan geen schema geplaatst omdat er legio circuitjes te bestaan van zo'n zaagtand generator.
De X- en Y-afbuigversterkers zijn identiek opgezet. Twee stuks BF259 per versterker zijn het hart van dit deelcircuit. De schakelingen zijn op veroboard gebouwd.
Principeschema X - afbuigversterker. Uitgezonderd de SYNC-uit is Y-versterker identiek
De Y-versterker wordt voorafgegaan door een voorversterkertje met simpele opamps (741) waarvan de versterking d.m.v. een meerstandenschakelaar instelbaar is.
Meest belangrijke component in de skoop is de (Philips) 3BP1A, de CRT (Cathode Ray Tube of Kathode Straalbuis). Dit buisje tovert op zijn 7,5 cm brede scherm een mooi groen schijnsel tevoorschijn. Hoe het in deze nieuwe eeuw met de verkrijgbaarheid van dit soort antieke componenten is gesteld, geen idee.Ik had hem in ieder geval nog in de rommeldoos liggen. Zo’n mooi onderdeel vraagt er toch om, om gebruikt te worden ?
Met afstandsbussen is een stukje transparante persplex op het front van de oude PC behuizing gemonteerd. Hierachter is de 3BP1A zichtbaar. Het plaatje kunststof heeft twee functies: de buis beschermen tegen agressieve invloeden van buitenaf en als drager voor zelf aangebrachte schaalverdeling.
Absoluut noodzakelijk bleek het aanbrengen van mu-metaal rondom de 3BP1A. Zonder deze afscherming is de invloed van externe elektrostatische (en ook -dynamische) velden zodanig, dat elke besturing van de elektronenbundel onmogelijk wordt. Het mu-metal heb ik in een defecte voedingstrafoo (afkomstig uit een audio voorversterker) gevonden.
Een Canadese internet site geeft voor de 3BP1A de volgende spanningen:
Gloeispanning: 6,3 VAC bij 0,6 A
Anode spanning: 575 VDC
Afbuigspanningen (volledige uitslag): 200 VDC (horizontaal) en 148 VDC (vertikaal)
De 575 VDC kan met een eenvoudige cascadeschakeling (flinke diodes en condensatoren gebruiken; gebruikte TV onderdelen bleken hier prima inzetbaar is gebleken) gerealiseerd worden.
Een handvol potmeters zorgt voor instelling van astigmatisme, X-verschuiving, Y-verschuiving, focus helderheid en sync. Stappenschakelaars zijn gebruikt voor tijdbasis selectie (Max 100 KHz) en vertikale gevoeligheid (maximaal tot 0.01 V per cm).
De 3BP1A (diameter 7,5 cm, lengte 25 cm)
De resultaten:
Voor laagfrequent metingen tot zo'n 100 KHz is deze oscilloscoop uitermate geschikt. Boven deze frequentie neemt de gevoeligheid erg snel af.
De resolutie van het beeldspoor is prima. Erg scherpe beelden zijn te krijgen wanneer focussering, helderheid en astigmatisme goed ingesteld worden.
Een externe X-ingang maakt een meting met een extern beschikbare tijdbasis mogelijk. Hierdoor heb ik spectrum monitor metingen kunnen doen met de SW ontvanger (met spectrum monitor functie) , elders op deze site beschreven. Leuk om te zijn hoe het 100 KHz brede bandje van 7.000-7.100 MHz zichtbaar wordt. CW en SSB stations zijn nu duidelijk herkenbaar.
Al met al kon dit " bouwsel " bijna budgetair neutraal gerealisserd worden.
