Algemene informatie

algemeen
De cavia is sinds een aantal jaren één van de populairste huisdieren voor kinderen, maar ook volwassenen kunnen er veel plezier aan beleven aan het houden en fokken van dit beestje. Cavia's zijn uitermate vriendelijk en ze zouden niet gauw iemand bijten. Cavia's hebben een geschikt formaat: niet te klein en niet te groot en zijn dus goed te hanteren. Een cavia is wel een huisdier dat aan een aantal eisen stelt zoals de voeding. De voeding luistert heel nauw, een niet goed uitgebalanceerd dieet kan de cavia ernstig ziek maken.


De herkomst

De tamme cavia (cavia porcellus) stamt af van de wilde cavia (cavia apera) die in Zuid-Amerika, tot op 4200 meter hoogte in de bergen leeft. De wilde cavia komt voor in Colombia, Venezuela, Brazilië, Argentinië, Paraguay en Peru. Daar leven ze tussen het lange gras en struikgewas, in graslanden, bosranden, moerassen en in rotsige gebieden. Lang voordat de Spanjaarden Zuid-Amerika veroverden werd de cavia in Peru en Chili al door de inca's als huisdier gehouden en gefokt voor hoofdzakelijk het vlees en het bont. Het vlees dat als speenvarken blijkt te smaken gold als een bijzondere lekkernij en werd gegeten op feest- en hoogtijdagen. De cavia's hebben waarschijnlijk ook een belangrijke rol gespeeld in de religieuze ceremonieën van dit hoogontwikkelde volk. In graven van de inca's zijn zelfs gemummificeerde cavia's aangetroffen. Ze zijn tussen 500 en 1000 na Christus gedomesticeerd. Ongeveer 400 jaar geleden hebben waarschijnlijk Spaanse ontdekkingsreizigers enkele cavia's aan boord meegenomen naar Europa, waar ze onmiddellijk een geliefd huisdier werden. Toch was de cavia daarvoor al bekend in Europa, want de Zwitserse bioloog Gessner had in 1533 de cavia al beschreven en afgebeeld. Sommige mensen noemen een cavia marmot. Dit is een heel foute naam, omdat er geen enkele verwantschap bestaat tussen de cavia en de marmot. De marmot behoort tot de familie van de eekhoornachtige en is veel groter, hij kan wel 50 tot 60 cm lang worden en heeft een staart van 15 cm.

De verzorging
af en toe moeten de nagels geknipt worden dat kan je zelf doen maar als je het niet goed kan of niet durft kan de dierenarts het voor je doen. je moet er wel om denken dat je niet in het leven knipt. Het leven begint in een witte nagel bij het roze. (bij zwarte nagels is het schatten). De tanden moeten altijd goed in de gaten worden gehouden. Ze mogen niet te lang zijn, want dan kan de cavia niet meer eten. Is dit het geval ga dan direct naar de dierenarts en laat ze knippen. Ik waarschuw meteen maar als dit te laat opgemerkt wordt dan zal de cavia meestal al gauw overlijden. De vacht vraagt bij een borstel, rex, gladhaar weinig verzorging maar bij de peruvian, tessel en andere langharigen moet de vacht wel regelmatig geborsteld worden. Ik doe dit altijd met een vlooienkammetje bij de tessel en bij de langhaar met een ouwe haarborstel alleen je kan ook een speciaal kammetje kopen.

het gedrag
Cavia's zijn echte groepsdieren. In het wild leven cavia's ook altijd in kolonies. Ze maken verschillende geluiden zoals het piepen.Dat doen ze als ze op schoot zitten en ze worden geaaid. Dan voelen ze zich meestal op hun gemak. Cavia's piepen meestal ook als ze honger hebben of als het baasje eraan komt om te voeren. Als een cavia boos is op een andere cavia dan gaat de cavia klappertanden. Als de cavia lichtelijk geïrriteerd is dan maakt het beestje een hoop piepend schel geluid. Cavia's brommen als ze iets vreemd horen of als het mannetje een vrouwtje ruikt. Heel soms maken cavia's een heel hoog hard piepend geluid. Dat doen ze als ze elkaar kwijt zijn. Zo kunnen ze elkaar makkelijk terugvinden.
Als Cavia's vrolijk en blij zijn maken ze soms bokkensprongen en gaan ze als een gek door het hok rennen. Vooral als ze met meer cavia's in het hok zitten kunnen ze elkaar aansteken. Als ze bokkensprongen maken, maken ze soms de vreemdste sprongen. Ze kunnen zomaar ineens recht ophoog springen, alsof ze als het ware op gloeiende kolen staan. Bij het rennen maken ze piepende en brommende geluidjes. Vooral jonge cavia's doen dit, omdat ze hun energie kwijt moeten. Als cavia's bokkensprongen maken is dat een heel goed teken. Ze voelen zich dan heel goed. Mijn cavia's doen dit altijd als ik hun eten geef of als ik ze gewoon aandacht kom geven. Ik heb één cavia die dit ongeveer de hele dag doordoet. Dit is tevens mijn lievelingscavia. Soms eten cavia's hun ontlasting op. Dat is niet ernstig maar juist heel goed. In de darmen worden onder andere vitamine B en K gevormd die met de uitwerpselen naar buiten komen. Deze stoffen zijn heel belangrijk voor de cavia. Maar als je nou een huisdier wilt die dit absoluut niet doet dan krijg je nog heel veel moeite met een huisdier vinden, want heel veel knaagdieren hebben dit gedrag. Ik heb hieronder een fotootje van Mankie staan, omdat die cavia zich heel raar gedraagt. Als het warm is gaat zij helemaal puffen en zichzelf begraven en zij heeft een mank pootje.


Huisvesting
Één van de belangrijkst eisen van een caviaverblijf is dat het tochtvrij moet zijn. Zet het hok van de cavia dus in een tochtvrije ruimte. Ook moet het hok op een rustige plaats zijn. Als het hok op een plaats staat waar veel langsgelopen wordt veroorzaakt dat stress bij de cavia. En stress kan ziekten veroorzaken. Het hok moet ook voldoende groot zijn. Hoe groter het hok hoe beter het is voor de cavia. De minimale maat voor een caviakooi is 60 bij 40 cm. Twee cavia's kunnen in een kooi van 80-100 bij 50 cm gehouden worden. Bij de dierenspeciaalzaak zijn heel veel verschillende soorten caviakooien te koop. Er zijn kooien van geheel plastic en er zijn kooien van een plastic bodem en een traliebovenkant. Deze hokken geven echter veel rotzooi en als de kooi op een slaapkamer staat dan kan je er niet van slapen, want de cavia's knagen constant aan de tralies. Je kan natuurlijk ook een hok van hout maken, maar dit is echter niet zo geschikt, want het gaat meestal al gauw stinken en het is niet zo makkelijk schoon te maken. Maar als je een fokker bent kan je heel goed een caviaflat maken met allemaal hokken op elkaar. Het is echter wel verstandig om in de hokken uitschuifhoutjes te plaatsen zodat je de hokjes naar believen groter en kleiner kan maken. Je kan ook de cavia's in een buitenren doen. Een buitenren moet wel een tochtvrij binnenhok hebben en in de winter zal je het hok in de schuur moeten zetten, vooral als het gaat vriezen. Het kan wel buiten blijven staan, maar dan moeten er meerdere cavia's bij elkaar zitten en veel hooi in het binnenhok zitten en het moet tochtvrij zijn. TOCHT IS DE GROOTSTE VIJAND VAN DE CAVIA!!! Als inrichting van de kooi moet op de bodem zaagsel liggen en daarbovenop hooi. Hooi is onmisbaar voor de cavia. Ze hebben het nodig voor hun darmflora en ze knagen er de hele dag aan en dat voorkomt dat de cavia zich verveelt. Geef daarom iedere dag een nieuw dotje hooi. Als een vrouwtjes cavia hoogdrachtig is moet je wel wat extra hooi geven, want dan kan ze een mooi plekje maken voor de bevalling. Als bodemstrooisel kan je ook hennepvezels gebruiken of het afval daarvan. Het is zacht voor de pootjes en het blijft heel mooi schoon en stinkt niet. Ik leg altijd op de bodem zaagsel en daarop hennepvezel en daarop hooi. Voor het voer is een voerbakje nodig. Het beste kan je een zwaar bakje met een brede bodem gebruiken. Ik heb zelf glazen bakjes die de cavia's makkelijk kunnen omgooien en dat doen ze dan ook meteen. Maar dat vind ik niet erg, want ze eten alles op en ook van de grond. Voor het drinken kan je het beste een drinkflesje gebruiken. Dat blijft schoon en het is makkelijk bij te vullen. Cavia's drinken best veel dus koop een niet te klein drinkflesje. En ik moet wel waarschuwen dat in de geheel plastic kooien je een drinkflesje nodig hebt met een lange tuit anders komen de cavia's er niet goed bij. Je kan ook speelattributen gebruiken voor de cavia's dat vinden ze heel leuk alleen je moet om de pootjes denken en de cavia moet eerst goed gewend zijn aan de omgeving anders gaan ze erin schuilen en worden ze niet gauw tam.

Loslopen
Je kan je cavia ook af en toe laten loslopen. Dat doe ik ook altijd. De vrouwtjes op woensdag en de mannetjes in twee keer op zaterdag. Dat vinden ze heel erg leuk. Je moet alleen er wel altijd aan denken dat de cavia een knaagdier is en die overal aan knaagt. Dus leg elektriciteit snoeren aan de kant of denk er HEEL goed om. Want het zal niet de eerste keer zijn dat een cavia wordt geelektrokuteert. En ook giftige planten moeten aan de kant worden gezet. En cavia's ontdekken graag en denk daarom er ook aan dat de cavia onder een kast kan gaan zitten en dat je hem dan niet een, twee, drie weer hebt. Cavia's zijn bovendien heel moeilijk zindelijk te krijgen en de poep is niet erg maar de urine kan erg gaan bijten in het tapijt. Leg dus op plaatsen waar de cavia veel zit kranten op de grond (denk er wel weer om dat de cavia niet aan de kranten gaat knagen, want de drukinkt is schadelijk.

Buiten cavia's houden
Cavia's kan je ook heel goed buiten houden, alleen ze moeten het wel gewend zijn. Zij ze het nog niet gewend laat ze het dan alvast wennen heel langzaam aan in de lente. Ook kan je ze s'avonds even in de schuur zetten om te laten wennen. De plaats van het hok is wel belangrijk. Het ho moet op een tochtvrije ple staan en op een rustige en luwe plek (ze kunnen niet tegen hitte). Als de cavia de hele dag in het buitenhok zit dan moet er wel een tochtvrij binnenhok aan vast zitten met veel hooi. Als het s'nachts vriest dan moet je de drinkflesjes vaak vervangen, want ze vriesen nogal eens kapot. Je moet wel meerdere cavia's bij elkaar zetten, want dan geven ze elkaar warmte. Als groente bevriest moet je het uit het hok weghalen, want bevroren groente kan diarree veroorzaken. En als de cavia ooit ziek wordt zet hem dan meteen binnen.

Voeding
De voeding moet veel vitamine C bevatten. Een cavia waar niet mee gefokt wordt heeft 500 mg vit. C per kilo nodig. Wil je zeker weten dat je cavia genoeg vitamine C binnen krijgt geef de cavia dan krachtvoer met vitamine C (dat kan je in alle dierenspeciaalzaken kopen). Je moet de cavia's veel te knagen geven anders worden de tanden te lang. Je kan ze ook groenvoer geven zoals, paardebloemen, gras, sla (niet te veel), wortels, witlof, paprika enzovoort. Dat is goed voor hun en ze vinden het heel lekker. En hooi moeten ze iedere dag hebben natuurlijk en iedere dag vers schoon drinkwater.

de aanschaf
Als je een cavia aanschaft moet je aan veel dingen denken. Ten eerste heb ik het tijd en het geld er voor over en neem ik één of twee cavia's? Als je één cavia neemt kan je het beste een mannetje nemen. Die kunnen beter tegen het alleen zijn en ze zijn wat aanhankelijker tegenover mensen dan vrouwtjes. Als je er iets minder tijd voor hebt dan kan je het beste twee cavia's nemen. De meeste mensen zeggen dat twee mannetjes niet bij elkaar willen, maar dat wil echter wel. Maar zet nooit twee oudere mannetjes bij elkaar. Die gaan zeker vechten. Zet liever twee jonge mannetjes bij elkaar of een jong mannetje en een oud mannetje dit gaat zeker goed. Soms moet de cavia naar de dierenarts heb je de kosten daarvan er ook voor over?  Maar denk er aan de cavia is een gezelschapsdier en denk er nog eens twee keer over na voor je een cavia (of een ander dier) aanschaft!

Gewicht
Een jong beertje groeit sneller dan een zeugje zie het dan ook en deze tabel:

 Leeftijd en gewicht in grammen
leeftijd Zeug Beer
 0 weken 80 80
2 weken 200 200
4 weken 300 320
6 weken 400 420
8 weken 500 530
10 weken 600 640
12 weken 680 720
3 maanden 710 760
4 maanden 740 800
5 maanden 770 840
6 maanden 810 880
7 maanden 850 930
8 maanden 900 980
9 maanden 950 1040
10 maanden 1000 1100

weetjes
 Lichaamstemperatuur 38,3 - 40 *C
Levensverwachting gemiddeld vijf jaar
Optimale omgevingstemperatuur 20-22 *C
Hartslag 230-320 per minuut
Aantal jonkies 2 tot 4. 6 komt ook voor
Latijnse naam cavia porcellus