Ik in IS over vieze praatjes, hoge nood en...

Ik figureer uitgebreid in het blad Internationale Samenwerking (November 2008), in hun thema nummer over het Internationale Jaar van de Sanitatie. "Het laatste taboe" kopt het blad. Koos Duiksterhuis belde mij op mijn werk voor gegevens en een interview. "De nood is hoog in veel arme landen, vooral waar mensen dicht op elkaar leven. 2,5 miljard mensen moeten het zonder fatsoenlijk toilet stellen. De wereldgezondheidsorganisatie WHO schat dat jaarlijks 1,8 miljoen mensen sterven aan diarree door onhygiënische omstandigheden. Bijna 5500 kinderen sterven dagelijks aan ziektes veroorzaakt door besmet voedsel en water. Onder de millenniumdoelen is doel 7, waar goede 'sanitatie'onder valt, een van de moeilijkst haalbare. De aanpak loopt nog wel eens spaak op het ongemak en de culturele misverstanden die bij ontlasting horen. En op de lage prioriteit bij ministers en beleidsmakers die zelf nooit de bosjes in hoeven omdat er altijd wel een schoon toilet in de buurt is."

Stront aan de knikker

Sanitaire voorzieningen liggen achter op schema.
  1. Schoon drinkwater en hygiënisch sanitair zijn belangrijk voor de volksgezondheid, voor welzijn, voor economische activiteiten en voor ontwikkeling.
  2. Ten tijde van het formuleren van de millenniumdoelen beschikten naar schatting 2.6 miljard mensen niet over fatsoenlijke sanitaire voorzieningen. Dat aantal moet in 2015 gehalveerd zijn.
"Dat halen we nooit", zegt Dick de Jong van het IRC International Water and Sanitation Centre in Delft. "Met schoon drinkwater (1,2 miljard mensen zaten zonder, red.)wordt het doel trouwens wel gehaald, denk ik, althans in Azië en Zuid-Amerika. Dat komt doordat voor drinkwater altijd wel een ministerie verantwoordelijk is. Sanitair en hygiëne zitten steevast weggemoffeld bij gezondheidszorg. Als je gezondheidswerkers vraagt naar hun werk, zijn ze altijd bezig met vaccinaties en medicatie. Handen wassen na het poepen en voor het koken staat onderaan de lijst." Vier pagina's lang beschrijft Dijksterhuis de sanitaire situatie in een aantal landen en aantal sanitatie technieken. Uitspraken van mij wisselt hij af met die van mijn collega Henk Holtslag.

Met Samsom de poepschepper, zakenman Fuad Lokhandwala, Sjaak van der Geest en Rose George

Verder in dit nummer schrijft medisch antropoloog Sjaak van der Geest.een essay getiteld Toilet als statussymbool? Deskundigen moeten eerst hun eigen opvattingen over hygiëne ter discussie stellen voor ze sanitaire verbeteringen in ontwikkelingslanden aandragen, vindt hij. Samsom de poepschepper uit een sloppenwijk in de Kenyase hoofdstad en zakenman Fuad Lokhandwala die gratis openbare toiletten in de hoofstad van India, New Delhi bouwt met advertenties van grote bedrijven op de muren vormen de verhalen uit het veld. Het laatste stuk is een interview met Rose George over haar boek De grote boodschap: Menselijk afval en waarom de nood zo hoog is van Rose George. Voor en met haar meeslepende verhaal over wc's reist ze de hele wereld over. Haar grote boodchap: Zoals Afika de fase van de van de vaste telefoonlijnen heeft overgeslagen naar mobieltjes, zo moeten arme landen nu ook de riolering skippen en meteen overstappen naar ecologoische systemen. Zie voor een korte beschrijving van haar boek "The big necessity: adventures in the world of human waste de Source newsletter van het IRC Ik had in geen beter gezelschap terecht kunnen komen!