|
Geschiedenis |
|
Zie ook: De
geschiedenis van: |
NL |
De geschiedenis van Nederland
Inhoudsopgave
v Jaartallentabel: een
overzicht van de geschiedenis van Nederland aan de hand van onderscheidenlijk
de graven van Holland, de stadhouders van de Nederlanden en de koningen
van Nederland met per vorst een korte samenvatting van de belangrijkste
gebeurtenissen tijdens zijn of haar regeringsperiode; de volgende tijdvakken
kunnen worden onderscheiden:
o
Graafschap
West-Friesland (839-1101)
o
Graafschap Holland
(1101-1299)
o
Graafschap
van Holland en West-Friesland (1299-1581)
o
Republiek
der Zeven Verenigde Nederlanden (1581-1795)
o
Bataafsche
Republiek (1795-1806)
o
Koningrijk Holland
(1806-1810)
o
Frans Keizerrijk
(1810-1813)
o
Vereenigde
Nederlanden (1813-1815)
o
Vereenigd
Koninkrijk der Nederlanden (1815-1839)
o
Koninkrijk
der Nederlanden (1839-heden)
v
Short survey of the Dutch history (the makeup of the 
in English])
v
Breve resumen de la historia holandesa (La génesis de los Países Bajos y el
origen de su nombre [ 
en español])
Jaartallentabel top
|
Jaartallen |
Vorst |
" - ^ |
Huis |
Bijzonderheden |
|
Graafschap West-Friesland (ook genaamd: Graafschap Holland, hoewel Holland eigenlijk slechts een deel
was van het graafschap; de naam Holland raakte pas rond |
||||
|
839-856 |
Graaf Gerulf I van Friesland |
" 833
- ^ 856 |
Fries Huis |
Hij wordt soms vermeld
als stamvader van het Hollands Huis; hij kreeg op 08.07.839 als vazal van keizer
Lodewijk I der Franken
goederen in Westergo; hij werd in 856 monnik in de abdij Corvey, waar hij
stierf |
|
885 |
Graaf Gerulf II van Friesland |
" ?
- ^ ? |
Fries Huis |
Hij was betrokken bij
de moord op Godfried de Noorman in 885 (waarmee een einde werd gemaakt aan de
heerschappij der Noormannen in Holland); hij ontving op 04.08.889 goederen
van koning Arnulf der Oostfranken >inter Renum et Suithardeshaghe= (mogelijk tussen Katwijk en Schoorl, dus
Kennemerland); hij was waarschijnlijk de vader van Dirk I en wordt wel
beschouwd als de stamvader van het Hollands Huis |
|
916-928 |
Graaf Dirk I |
" ?
- ^ 06.10.939 |
Hollands Huis |
Waarschijnlijk zoon van
Gerulf II; hij huwde Geva, die mogelijk afstamde van Pippijn van Italië (zoon
van keizer
Karel de Grote); hij
schijnt zijn vader te zijn opgevolgd in Kinheim (Kennemerland); hij ontving
op 15.06.922 van koning Karel III der Franken de kerk te Egmond met de daarbij behorende
goederen in het noorden van Holland; hij wordt als eerste graaf van Holland
beschouwd |
|
953-988 |
Graaf Dirk II |
" ?
- ^ 06.05.988 |
Hollands Huis |
Zoon van Dirk I;
hij was gehuwd met Hildegard(is), dochter van graaf Arnulf I van Vlaanderen; na
diens dood in 965 maakte hij zich meester van een deel van Vlaanderen (o.a.
het graafschap Gent); hij ontving in 969 van koning Lotharius II van Frankrijk het Land van Waas; in 985 van keizer Otto III
van Duitsland ook Maasland,
Kennemerland en Texel; volgens de oorkonde was hij als prefect de drager van
het rijksgezag in de gouw Texla; zijn zoon Egbert werd in 976 kanselier van keizer Otto II van
Duitsland en in 977
aartsbisschop van Trier |
|
988-993 |
Graaf Arnhulf [ook: Aernhoud] van Gent |
" ?
- ^ 18.09.993 |
Hollands Huis |
Zoon van Dirk II;
hij was gehuwd met Liutgard(is) van Luxemburg, dochter van Siegfried van
Luxemburg; op 06.05.988 werd hij graaf van Holland; hij sneuvelde in zijn
strijd tegen de Friezen |
|
993-1039 |
Graaf Dirk III Hierosolymitas |
" ?
- ^ 27.05.1039 |
Hollands Huis |
Zoon van Arnhulf van
Gent; hij was bijgenaamd Hierosolymitas (de Jeruzalemmer) ter
herinnering aan een bedevaart; hij was gehuwd met Othelhildis, dochter van
markgraaf Bernhard I van de Noordmark; hij regeerde eerst onder voogdij van
zijn moeder Liutgardis; het bezit in Gent en Waas ging verloren, maar hij
ontnam van bisschop Adalbold van Utrecht Rijnland en annexeerde de
Merwedemoerassen, die hij door Friese kolonisten liet ontginnen; hij bouwde
aan de Merwede (de huidige Noord en Nieuwe Maas) bij Vlaardingen een sterkte,
waar hij tol hief; het gebied behoorde eveneens aan de bisschop van Utrecht,
die samen met hertog Godfried van Lotharingen op last van de keizer aan deze
gezagsaanmatiging een einde trachtte te maken; Dirk handhaafde zich echter
door een overwinning bij Vlaardingen in 1018 |
|
1039-1049 |
Graaf Dirk IV |
" ?
- ^ 13.01.1049 |
Hollands Huis |
Zoon van Dirk III;
hij bleef ongehuwd; hij breidde zijn gebied uit langs de Maas tot Heusden; koning Hendrik III van Duitsland
dwong hem echter dit gebied op te geven; hij sneuvelde tegen de bisschoppen
van Utrecht, Luik en Metz |
|
1049-1061 |
Graaf Floris I |
" ?
- ^ 28.06.1061 |
Hollands Huis |
Broer van Dirk IV;
hij was gehuwd met Geertrui(da) van Saksen; hij zette de expansiepolitiek van
zijn broer voort; hij overwon in 1061 bij Nederhemert Ecbert I van
Friesland, maar werd daarna overvallen en vermoord door de Heer van Kuik; hij
werd opgevolgd door zijn zoon Dirk V |
|
[1061-1064] |
Gravin
Geertruida [ook: Geertrui] van Saksen |
" ?
- ^ 04.08.1113 |
Hollands Huis |
Zij was voogdes over
haar zoon Dirk V; in 1063 hertrouwde zij met graaf Robert I van Vlaanderen |
|
[1064] |
Bisschop van Utrecht |
" ?
- ^ ? |
- |
Keizer Hendrik IV van Duitsland
schonk in 1064 het graafschap Holland aan de bisschop van Utrecht |
|
[1064-1074] |
Graaf
Robert [ook wel: Robrecht] de Fries |
" 1029
of 1032 - ^ 12.10.1093 |
Hollands Huis |
Hij was tevens graaf Robert I van Vlaanderen; hij
was als tweede man van Geertrui(da) voogd over zijn stiefzoon Dirk V |
|
[1071-1076] |
Graaf Govert met de Bult |
" 1045
- ^ 26.02.1076 |
Huis van Lotharingen |
Hij was tevens
Godfried III met de Bult van Lotharingen; hij veroverde in 1071 met
bisschop Willem I van Utrecht het graafschap Holland; hij werd door
sluipmoord om het leven gebracht, op last van Robert of Dirk V |
|
1061-1091 |
Graaf
Dirk V |
" ?
- ^ 17.06.1091 |
Hollands Huis |
Zoon van Floris I
en Geertrui(da) ; hij stond aanvankelijk onder voogdij [zie hiervoor]; hij veroverde
in 1076 met hulp van zijn stiefvader het graafschap Holland op bisschop
Koenraad van Utrecht; hij was gehuwd met Othelhildis van Saksen |
|
Graafschap Holland
(1101-1299) top |
||||
|
1091-1121 |
Graaf
Floris II de Vette |
" ?
- ^ 02.03.1121 |
Hollands Huis |
Zoon van Dirk V;
hij werd in 1101 genoemd met de titel Comes de Hollant als leenman van
de Utrechtse bisschop; hij huwde ca. 1113 met Geertruid (alias Petronella),
halfzuster van de latere koning
Lotharius III van Duitsland |
|
1122-1157 |
Graaf Dirk VI |
" ?
- ^ 05.08.1157 |
Hollands Huis |
Zoon van
Floris II; hij volgde deze op onder regentschap van zijn moeder; deze
handhaafde zich met moeite tegenover keizer
Hendrik V van Duitsland totdat deze in 1125 werd opgevolgd door koning Lotharius III van Duitsland;
de West-Friezen erkenden echter Dirks broer Floris de Zwarte, die ook door de
Kennemers werd gesteund; de twist tussen de broers werd door koning Lotharius III van Duitsland
beslecht; Dirk VI was achtereenvolgens gehuwd met Sophia van Reineck en
Geertruid van Nordheim |
|
1157-1190 |
Graaf Floris III |
" ?
- ^ 01.08.1190 |
Hollands Huis |
Oudste zoon van
Dirk VI; hij huwde in 1162 met Aleida van Schotland; hij was een trouw
aanhanger van keizer Frederik I
(Barbarossa) van Duitsland; hij trachtte zich tevergeefs te bevrijden van
de leenheerschappij van Vlaanderen over Zeeland bewester Schelde; hij sloot
in 1167 het Verdrag van Brugge, dat een eeuw lang de basis bleef voor de
verhouding tussen Holland en Vlaanderen; hij vocht in 1176 met keizer Frederik I (Barbarossa) van
Duitsland in Italië en verwierf daardoor de titel Vorst des Rijks
(Vrede van Venetië, 1177) en, vermoedelijk in 1179, de rijkstol te Geervliet;
hij vocht in 1180 tegen de West-Friezen en nam deel aan de derde kruistocht
(1189-1192); hij onderscheidde zich bij de verovering van Iconium en stierf
te Antiochië |
|
1190-1203 |
Graaf Dirk VII |
" ?
- ^ 04.11.1203 |
Hollands Huis |
Zoon van Floris III;
hij huwde in 1186 met Aleida van Kleef; hij genoot de steun van keizer Hendrik VI van Duitsland;
hij lijfde de Grote Waard in bij zijn gebied; hij sloot zich in 1198 aan bij
de partij der Welfen en mengde zich zonder succes in de strijd tussen Brabant
en Gelre; deze inmenging kostte hem het gebied ten noorden van de Maas, met
inbegrip van Dordrecht, welk gebied hij als Brabants leen terugkreeg;
bovendien steunde zijn broer, de latere Willem I, de weer in verzet
gekomen West-Friezen |
|
1203 |
Gravin Ada |
" 1185
- ^ 1223 |
Hollands Huis |
Dochter van
Dirk VII; zij werd op 04.11.1203 door haar moeder uitgehuwelijkt aan
graaf Lodewijk II van Loon om haar positie als gravin te versterken; haar
opvolging werd betwist door haar oom graaf Willem van Friesland; in de Loonse
Successieoorlog [1203-1213]
die toen ontbrandde en die een onderdeel was van de strijd tussen Welfen en
Hohenstaufen, delfde zij het onderspit; ze werd gevankelijk naar Engeland
gevoerd; ze keerde in 1208 naar Loon terug, maar haar erfdeel bleef voor haar
verloren |
|
1203-1222 |
Graaf Willem I |
" ?
- ^ 04.02.1222 |
Hollands Huis |
Zoon van
Floris III; hij streed in 1203, na de dood van zijn oudere broer
Dirk VII, tegen diens dochter Ada en haar echtgenoot Graaf
Lodewijk II van Loon om het graafschap Holland; hij huwde in 1198 Aleida
(^ 04.02.1218,
dochter van Otto I van Gelre) en in 07.1220 met Maria van Brabant
(weduwe van keizer Otto IV van
Duitsland); op 13.01.1213 ontving hij van keizer Otto IV van Duitsland alle
lenen van Floris III en Dirk VII; hij deed mee in de slag bij
Bouvines (1214); in 1216 nam hij deel aan een expeditie van de latere koning Lodewijk VII van Frankrijk
tegen koning Jan van Engeland, waarna paus Innocentius III hem in de ban
deed; hij verzoende zich met paus
Honorius III door in 1217-1219 deel te nemen aan een kruistocht
tegen de Moren in Spanje en tegen de sultan van Egypte; hij veroverde onder
meer Damiate |
|
1222-1234 |
Graaf
Floris IV |
" 24.06.1210
- ^ 19.07.1234 |
Hollands Huis |
Zoon van Willem I;
hij stond eerst onder voogdij van zijn achterneef Boudewijn van Bentheim; hij
huwde ca. 1220 Machteld (ook wel Mathilde) van Brabant, dochter van
Hendrik I van Brabant; hij breidde zijn gebied uit met het Land van
Altena; hij nam deel aan de kruistocht tegen de Stedingers (1234); hij werd
in een Frans toernooi gedood |
|
1234-1256 |
Graaf
Willem II |
" 1227
- ^ 28.01.1256 |
Hollands Huis |
Zoon van Floris IV;
hij was tevens van 1247-1256 koning Willem van Duitsland; hij stond tot 1240 onder regentschap; hij
streed met succes tegen Vlaanderen; hij zakte op een tocht tegen de
West-Friezen bij Hoogwoud door het ijs en werd door vijanden gedood; zijn
zuster Aleidis was enige tijd voogd over zijn zoon Floris V; bovendien
was haar zoon Jan van Avesnes de opvolger van Floris V’s zoon
Jan I; hij stichtte de Ridderzaal te ‘s‑Gravenhage |
|
1256-1296 |
Graaf
Floris V |
" 07.1254
- ^ 27.06.1296 |
Hollands Huis |
Zoon van
Willem II; hij stond tot 1263 onder regentschap, tot 1258 van zijn oom
Floris de Voogd, daarna van zijn tante Aleidis van Henegouwen, die met behulp
van de Hollandse edelen verdrongen werd door Otto II van Gelre; in 1266
verklaarden de heren van Voorne, Teilingen, Haarlem en Amstel Floris
meerderjarig om een einde te maken aan de Gelderse hegemonie; Floris huwde
rond 1270 met Beatrix, dochter van graaf Gwijde
van Vlaanderen; zijn moeder en haar tweede zoon, Floris van Avesnes,
kregen opnieuw grote invloed, waaraan hij pas in 1277 een einde wist te
maken; in 1272 mislukte een veldtocht tegen de West-Friezen; in 1274 kreeg
hij te kampen met een opstand in Kennemerland, die gesteund werd door de
West-Friezen en de Waterlanders onder leiding van Gijsbrecht IV van
Amstel; hij wist echter een verdrag te sluiten; in 1289 wist hij de
West-Friezen te onderwerpen; hij verbond zich met koning Edward I van Engeland
in diens strijd tegen koning
Filips IV van Frankrijk; hij was de Engelse vertegenwoordiger op het
continent; door zijn bemiddeling kwam in 1294 het verdrag tussen koning Edward I van Engeland
en koning Adolf van Duitsland tot
stand, terwijl in 1295 de Engelse wolstapel officieel in Dordrecht werd
gevestigd; toen echter een Engels-Vlaams-Brabants bondgenootschap bleek te
ontstaan tegen Frankrijk, waarbij hij slechts een pion was, verbond hij zich
met koning Filips IV van Frankrijk;
deze ommezwaai bedreigde de Engelse positie op het vasteland met betrekking
tot de Hollandse en Zeeuwse havens; Gijsbrecht van Amstel, Herman van Woerden
en Gerard van Velzen ontvoerden hem daarom, waarna hij bij het slot Muiden
werd vermoord |
|
1296-1299 |
Graaf Jan I |
" 1284
- ^ 10.11.1299 |
Hollands Huis |
Zoon van Floris V;
hij werd opgevoed aan het hof van koning Edward I van Engeland
en huwde in 1297 diens dochter Elisabeth; hij stond onder invloed van zijn
Engelse raadslieden en van Jan van Renesse en Wolfert I van Borsele; in
1296 laaide de strijd met de West-Friezen opnieuw op; de opstand kwam in 1297
tot een einde toen de West-Friezen bij het dorp Vronen een verpletterende
nederlaag leden; de verzoening volgde in 1299: de West-Friezen erkenden hem
als hun heer, in ruil waarvoor ze een eigen landrecht kregen; met hem stierf
het Hollandse huis uit |
|
Graafschap
van Holland en West-Friesland (1299-1581) top |
||||
|
1299-1304 |
Graaf Jan II van Avesnes |
" 1247
- ^ 11.09.1304 |
Henegouws Huis |
Zoon van Jan I van
Avesnes (niet te verwarren met de hiervoor genoemde graaf Jan I van
Holland) en Aleidis (zuster van graaf Willem II van Holland); hij was vanaf
1298 graaf van Henegouwen (na het overlijden van zijn grootmoeder Margaretha
van Constantinopel); hij was gehuwd met Filippina, dochter van graaf
Hendrik V van Luxemburg; hij trachtte tevergeefs Rijks-Vlaanderen te
veroveren en koos daarom de zijde van koning
Filips IV van Frankrijk in diens strijd tegen de Dampierres; de
Zeeslag bij Zierikzee (1304) waarborgde het behoud van Zeeland bewester
Schelde voor Holland |
|
1304-1337 |
Graaf
Willem III de Goede |
" 1285
- ^ 07.06.1337 |
Henegouws Huis |
Zoon van Jan II;
hij was tevens graaf Willem I van Henegouwen; hij huwde op 23.05.1305
met Johanna (dochter van graaf Karel I van Valois en zuster van de
latere koning Filips IV van
Frankrijk); hij keerde zich tegen Frankrijk; hij steunde koning
Lodewijk IV van Duitsland tegen de paus; hij kreeg vaste voet in Friesland; hij werkte mee aan
de verdrijving van koning Edward II van Engeland; zijn dochter Filippa huwde met de door hem
op de troon geholpen koning Edward III van Engeland |
|
1337-1345 |
Graaf Willem IV |
" 1318
- ^ 26.09.1345 |
Henegouws Huis |
Zoon van
Willem III; hij was tevens graaf Willem II van Henegouwen; hij
huwde in 1336 met Johanna (dochter van Jan III van Brabant); in 1343
brak hij met Engeland en zocht hij toenadering tot Frankrijk; hij maakte een
pelgrimstocht naar Jeruzalem; hij begon een veldtocht tegen de Friezen,
waarbij hij omkwam |
|
1345-1349 |
Gravin
Margaretha van Beieren |
" 1311
- ^ 23.06.1356 |
Henegouws Huis |
Dochter van
Willem III; zij huwde met koning Lodewijk IV van Duitsland; ze was na de dood van Willem IV
beleend met Holland, Zeeland en Henegouwen; ze liet haar zoon Willem V
hierover besturen onder de titel Verbeider; ze raakte in 1349 met hem
in onmin, hetgeen leidde tot de Hoekse en Kabeljauwse Twisten [ong.
1350-1492] (een strijd
tussen groepen edelen en steden in Holland en Zeeland, aanvankelijk over
invloed op het bestuur, later over de vraag of men vóór Bourgondië
(Kabeljauws) of tegen Bourgondië (Hoeks) was); zij erkende hem in 1354 als
graaf van Holland en Zeeland; ze liet hem na haar overlijden Henegouwen na |
|
1349-1389 |
Graaf Willem V |
" 1329
- ^ 15.03.1389 |
Beiers Huis |
Zoon van koning
Lodewijk IV van Duitsland en Margretha; hij was tevens graaf Willem III van Henegouwen en
hertog Willem I van Beieren; hij huwde 02.1352 met Mathilde (dochter van
graaf Hendrik van Lancaster); hij werd in 1357 krankzinnig en liet de
regering over aan zijn broer Albrecht van Beieren |
|
1389-1404 |
Graaf
Albrecht |
" 25.07.1336
- ^ 13.12.1404 |
Beiers Huis |
Broer van
Willem V; ruwaard sedert 1358 [zie hiervoor]; zijn zoon Jan van Luik
huwde met hertogin Elisabeth van
Luxemburg en werd zelf hertog
Jan II van Luxemburg |
|
1404-1417 |
Graaf Willem VI |
" 1345
- ^ 31.05.1417 |
Beiers Huis |
Zoon van Albrecht; hij
was gehuwd met Margretha van Bourgondië (1374-1441; dochter van Filips de Stoute);
hij was tevens graaf Willem IV van Henegouwen en hertog Willem II
van Beieren; hij kreeg in 1389 het bewind over Henegouwen; hij volgde in 1404
zijn vader op; hij raakte in strijd met Jan van Arkel, die hij overwon |
|
1417-1433 |
Gravin
Jacoba |
" 16.07.1401
- ^ 08.10.1436 |
Beiers Huis |
Enig kind van
Willem VI; ze huwde in 1415 de Franse kroonprins Jan van Tourraine, die
in 1417 stierf; zij volgde haar vader op als gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen
en huwde in 1418 met dispensatie van de paus met haar neef Jan IV van
Brabant; haar oom Jan VI van Beieren (tevens hertog Jan II van Luxemburg) eiste
dat zij hem als voogd en ruwaard zou erkennen; hij kreeg steun van de
Kabeljauwen en van keizer Sigismund van
Duitsland; deze bewoog de paus tot herroeping van de dispensatie en
beleende haar landen aan haar oom; in 1419 werd de strijd door bemiddeling
van Filips de Goede van Bourgondië beslecht (Verdrag van Woudrichem); haar
oom kreeg een aanzienlijk deel van het zuiden van Holland in erfleen en zou
samen met haar echtgenoot de regering over Holland, Zeeland en Henegouwen
voeren; haar echtgenoot verpandde in 1420 Holland en Zeeland aan haar oom;
zij aanvaardde dit niet, liet in 1421 haar huwelijk ongeldig verklaren en
week uit naar Engeland; daar huwde zij in 1422 met Humphrey van Gloucester,
met wie zij in |
|
1433-1467 |
Graaf
Filips I de Goede |
" 31.07.1396
- ^ 15.06.1467 |
Bourgondisch Huis |
Hij was sedert 1419
hertog van Bourgondië, waaronder tevens viel Vlaanderen, Artois en
Franche-Comté; hij verkreeg in 1429 Namen en in 1430 Brabant en Limburg,
zoals hiervoor bleek in 1433 Holland, Zeeland en Henegouwen, in 1435 Auxerre,
Bar en Maçon en in 1451 Luxemburg; in de gewesten benoemde hij stadhouders;
afgevaardigden van alle gewesten vormden in Brussel de Staten-Generaal; hij
streefde naar het vormen van een koninkrijk, los van Duitse en Franse
leenhorigheid, maar ondervond gebrek aan medewerking van keizer Sigismund van Duitsland en koning Frederik III van Duitsland;
hij kan worden beschouwd als de grondlegger van de Nederlandse en de
Belgische staat; hij was onder meer gehuwd met Isabella van Portugal (" 1397 - ^ 17.12.1471,
dochter van koning Jan I van Portugal) |
|
1467-1477 |
Graaf
Karel I de Stoute |
" 10.11.1433
- ^ 05.01.1477 |
Bourgondisch Huis |
Zoon van Filips I;
hij was tevens hertog van Bourgondië, Brabant, Limburg en Luxemburg en graaf van Vlaanderen, Zeeland en Henegouwen;
hij streefde naar het herstel van het Middenrijk van Lotharius door zijn
poging om het gebied tussen de Nederlanden en het hertogdom Bourgondië te
veroveren; hij werd echter dwarsgezeten door zijn aartsvijand koning Lodewijk XI van Frankrijk
en de Zwitsers, hetgeen leidde tot zijn verlies bij Granson en Murten in
1476; na de opstand van de Lotharingers werd hij gedood bij het beleg van
Nancy |
|
1477-1482 |
Gravin
Maria de Rijke |
" 13.02.1457
- ^ 27.03.1482 |
Bourgondisch Huis |
Enige dochter van
Karel I en Isabella van Bourbon; ze huwde op 19.08.1477 met keizer Maximiliaan I van Duitsland,
waardoor onder meer de Nederlanden Habsburgs bezit werden; toen zij in 1477
haar vader opvolgde verloor zij Bourgondië en Picardië aan Frankrijk; haar
troonsaanvaarding samen met haar echtgenoot vond plaats door uitvaardiging
van het Groot Privilege |
|
1482-1494 |
Graaf
Maximiliaan |
" 22.03.1459
- ^ 12.01.1519 |
Oostenrijks Huis |
Maximiliaan was na het
overlijden van Maria voogd over zijn zoon Filips II; hij was tevens
(vanaf 1493) keizer Maximiliaan I
van Duitsland; hij was weinig succesvol in zijn vele oorlogen, onder meer
tegen Frankrijk; opstanden in de Nederlanden (de Jonker-Fransenoorlog
[1488-1492] en het Kaas-
en Broodvolk [1491-1492])
werden onderdrukt door Albrecht III van Saksen, waarmee een einde kwam
aan de Hoekse en Kabeljauwse Twisten |
|
1494-1506 |
Graaf
Filips II de Schone |
" 22.06.1478
- ^ 25.09.1506 |
Oostenrijks Huis |
Zoon van Maria en
Maximiliaan; hij was tevens koning Filips I van Spanje |
|
1506-1515 |
Graaf Maximiliaan |
" 22.03.1459
- ^ 12.01.1519 |
Oostenrijks Huis |
Maximiliaan was
(opnieuw) voogd, in deze periode over zijn kleinzoon Karel II; hij
stelde echter zijn dochter Margaretha van Oostenrijk in zijn plaats |
|
1515-1555 |
Graaf
Karel II |
" 24.02.1500 - ^ 21.09.1558 |
Oostenrijks Huis |
Hij was tevens koning Karel I van
Spanje en keizer Karel V van
Duitsland; hij bracht het
graafschap Holland met de Pragmatieke Sanctie van 1549, met zestien andere
gewesten, samen in de Bourgondische Kreits (de Zeventien Verenigde Nederlanden) |
|
1555-1581 |
Graaf Filips III |
" 21.05.1527
- ^ 13.09.1598 |
Oostenrijks Huis |
Hij was tevens koning Filips II
van Spanje; vanaf 1559 was
Prins Willem I stadhouder; in 1566 vond de Beeldenstorm plaats; op
23.05.1568 behaalde Lodewijk van Nassau een overwinning op de Spanjaarden in
de Slag bij Heiligerlee (het begin van de Tachtigjarige Oorlog
[1568-1648]); op 26.07.1581
verklaarden de Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden bij de Akte van
Verlatinghe het landsheerlijk gezag over de Nederlanden van koning Filips II
van Spanje vervallen |
|
Republiek der Zeven
Verenigde Nederlanden
(1581-1795); ook: Republiek der Verenigde Nederlanden of de Zeven
Provinciën top |
||||
|
1581-1584 |
Stadhouder Prins Willem I de Zwijger [meestal aangeduid als
Prins Willem van Oranje] |
" 25.04.1533
- ^ 10.07.1584 |
Huis van Oranje |
In 1544 erfde deze
Graaf van Nassau het prinsdom Orange en bezittingen in de Nederlanden van
zijn oom René van Châlon; hij werd in 1555 lid van de Raad van State; hij was
stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht (1559-1567; 1572-1584); hij keerde
zich tegen de plannen tot centralisatie van koning Filips II van Spanje; hij speelde een leidende rol in de Tachtigjarige
Oorlog; hij wist in 1564 het vertrek van Granvelle te bewerken; hij week in
1567 (bij de komst van Alva) uit naar de Dillenburg; hij deed in 1568 drie
vergeefse aanvallen; ook de aanval van 1570 mislukte; hij ging in 1572 naar
Holland om de opstand te leiden; hij werd door de Staten-Generaal erkend als
stadhouder in plaats van de door koning Filips II van Spanje benoemde graaf Maximiliaan Hennin van
Bossu; hij werd in 1573 calvinist; hij bereikte in 1576 de Pacificatie van Gent
(verdraagzaamheid op godsdienstig gebied); in 1579 kwam echter een breuk
tussen Noord en Zuid met de Unie
van Atrecht (06.01.1579) en de Unie van Utrecht
(23.01.1579); in 1580 werd over hem de ban uitgesproken, waarop hij reageerde
met zijn Apologie; hij was achtereenvolgens gehuwd: 1. op 08.07.1551 met gravin Anna van
Egmond en van Buren (" 03.1533 - ^ 24.03.1558); 2. op 24.08.1561 met prinses Anna van
Saksen-Meissen (" 23.12.1544 - ^ 18.12.1577),
ontbonden in 1571 wegens haar overspel met de vader van de schilder Rubens; 3. op 12.07.1575 met Charlotte de
Bourbon-Montpensier (" 1546/1547 - ^ 05.05.1582);
en 4. op
24.04.1583 met Louise de Coligny (" 23.09.1555 - ^ 13.11.1620);
hij werd vermoord in Delft door Balthasar Gerards |
|
1585-1625 |
Stadhouder Prins Maurits |
" 13.11.1567
- ^ 23.04.1625 |
Huis van Oranje |
De enige zoon van stadhouder
Prins Willem I en Anna van Saksen; hij bleef ongehuwd, maar had talloze
kinderen; hij was een goed krijgsman; hij veroverde in 1590 Breda en won in
1600 de Slag bij Nieuwpoort; in 1596 kwam het Drievoudig Verbond met
Frankrijk en Engeland tot stand, waarbij deze staten de Republiek als
onafhankelijke staat erkenden (in onderscheidenlijk 1598 en 1604 sloten deze
landen echter weer vrede met Spanje); op 20.03.1602 werd de Vereenigde
Oost-Indische Compagnie (VOC) opgericht; van 1609-1621 was het Twaalfjarig
Bestand met Spanje van
kracht; hij liet in 1619 Johan van Oldenbarnevelt onthoofden (aangezien deze
vrede met Spanje wilde sluiten); in 1621 werd de West-Indische Compagnie
(WIC) opgericht; in 1623 mislukte een aanslag op zijn leven (twee zoons van
Van Oldenbarnevelt waren hierbij betrokken); in 1625 ging Breda verloren |
|
1625-1647 |
Stadhouder Prins Frederik
Hendrik de
Stedendwinger |
" 29.01.1584
- ^ 14.03.1647 |
Huis van Oranje |
Zoon van stadhouder
Prins Willem I en Louise de Coligny; hij was bijgenaamd ‘mooi Heintje’;
hij huwde op 04.04.1625 met gravin Amalia van Solms-Braunfels (" 31.08.1602
- ^ 08.09.1675);
hij liet Huis ten Bosch bouwen, maar overleed voordat hij het kon betrekken |
|
1647-1650 |
Stadhouder Prins Willem II |
" 27.05.1626
- ^ 06.11.1650 |
Huis van Oranje |
De enige zoon van
Frederik Hendrik; hij was op zijn vierde jaar generaal van de Ruiterij der
Verenigde Nederlanden; hij huwde op 12.05.1641 met Mary Stuart (" 04.05.1631
- ^ 24.12.1660,
dochter van koning Karel I van Engeland); hij was tegenstander van de Vrede
van Münster (onderdeel van
de Vrede van Westfalen); deze vrede, gesloten op 30.01.1648, beëindigde de
Tachtigjarige Oorlog, betekende de erkenning van ons land als zelfstandige
staat en betekende eveneens dat ons land geen deel meer uitmaakte van het
Duitse keizerrijk; Willem II kwam in |
|
1650-1672 |
[Eerste Stadhouderloze
Tijdperk] |
- |
- |
Na de dood van
Willem II zagen de staatsgezinden, ontstemd over zijn dynastieke
politiek, hun kans schoon om geen nieuwe stadhouder te benoemen; de macht
berustte voortaan bij de Staten van de provincies (Holland voorop) en niet
bij een stadhouder of Staten-Generaal; leiders waren de raadpensionarissen
van Holland: - 1636-1651: Jacob Cats; - 1651-1653: Adriaan Pauw; - 1653-1672: Johan de Witt; op 06.04.1652 werd door
de VOC een verversingspost gesticht bij Kaap de Goede Hoop, het begin van de
kolonie Zuid-Afrika; Engeland vaardigde in 1651 de Act of Navigation
uit, waarna de Eerste Engelse Oorlog [1652-1654] volgde, beëindigd met de Eerste Vrede van
Westminster (15.04.1654); van 1658-1660 steunde ons land Denemarken tegen
Zweden in de Vierde Noordse Oorlog [1655-1660]; na 1660 werd het staatse bewind
geconfronteerd met een groeiende druk van Frankrijk en Engeland, terwijl in
het binnenland de oppositie van de prinsgezinden geleidelijk aan kracht won;
men kreeg te maken met de Tweede Engelse Oorlog [1665-1667], beëindigd met de Vrede van Breda
(31.07.1667) en de Munsterse Oorlog [1665-1666], beëindigd met de Vrede van Kleef
(18.04.1666); in 1667 veroverden de Zeeuwen Suriname en na de Vrede van Breda
konden zij de kolonie in bezit houden; de prinsgezinde gevoelens en de
buitenlandse dreiging bereikten een climax in het Rampjaar 1672, toen
Engeland de Derde Engelse Oorlog [1672-1674] begon, geholpen door zijn bondgenoten
Frankrijk, Munster en Keulen; Johan de Witt
werd gelyncht en Willem III, de zoon van Willem II (geboren acht
dagen na diens overlijden), werd benoemd tot stadhouder en kapitein-generaal |
|
1672-1702 |
Stadhouder Prins Willem III |
" 14.11.1650
- ^ 19.03.1702 |
Huis van Oranje |
Zoon van Willem II
en Mary Stuart (dochter van koning Karel I van Engeland); hij was jong wees en werd opgevoed door
zijn grootmoeder Amalia van Solms; in 1666 werd hij door de Staten van
Holland als ‘Kind van Staat’ aangenomen; Johan
de Witt stelde zich garant voor zijn opvoeding; hij verdreef in 1672 de
Fransen uit de Republiek, maar hij was uiteindelijk niet tegen de Fransen
opgewassen; hij vroeg tevergeefs om hulp aan zijn oom koning Karel II
van Engeland; op 19.02.1674
werd de Derde Engelse Oorlog beëindigd met de Tweede Vrede van Westminster; in
hetzelfde jaar werd vrede gesloten met Munster en Keulen; op 02.02.1675 werd
het stadhouderschap in vijf gewesten erfelijk (in de mannelijke lijn); hij
huwde op 14.11.1677 met Mary Stuart (" 30.04.1662 - ^ 28.12.1694,
oudste dochter van koning Jacob II van Engeland); op 10.08.1678 werd de (in 1672 begonnen)
oorlog met Frankrijk beëindigd met de Vrede van Nijmegen; hij was vanaf
23.02.1689 (na de Glorious Revolution) tevens koning
Willem III van Engeland;
op 10.07.1690 versloeg hij zijn katholieke schoonvader in de Slag aan de
Boyne (Ierland); de inval in Groot-Brittannië was overigens gefinancierd door
paus Innocentius XI; hij voerde
de Negenjarige Oorlog [1688-1697] met Frankrijk, die op 20.09.1697 werd besloten met de Vrede van
Rijswijk; hierbij erkende koning
Lodewijk XIV van Frankrijk hem als koning van Engeland en gaf deze
hem bovendien het prinsdom Orange terug; in 1701 deed hij mee aan de Spaanse
Successieoorlog [1701-1713] |
|
1702-1747 |
[Tweede Stadhouderloze
Tijdperk] |
- |
- |
Na de dood van
Willem III benoemden de Staten geen nieuwe stadhouder; de regenten
regeerden zonder stadhouder, evenals in het Eerste Stadhouderloze Tijdperk;
leiders waren de raadpensionarissen van Holland: - 1689-1720: Anthonie Heinsius; - 1720-1727: Isaäc van Hoornbeek; - 1727-1736: Simon van Slingelandt; - 1736-1737: [vacant]; - 1737-1746: Anthonie
van der Heim; - 1746-1749: Jacob
Gilles; de oorlogspolitiek van
Willem III had de Republiek uitgeput; de regenten en handelaren wilden
een meer voorzichtige koers varen; de Spaanse Successieoorlog werd beëindigd
met de Vrede van Utrecht (11.04.1713); in verschillende steden werden de
gunstelingen van Willem III uit hun posities gezet; in 1740 raakte ons
land door het ondertekenen van de Pragmatieke Sanctie betrokken bij de Oostenrijkse
Successieoorlog [1740-1748];
het was, net als in het Eerste Stadhouderloze Tijdperk, een militaire
dreiging gecombineerd met ontevredenheid over de corrupte regentenoligarchie
die weer een Oranje aan de macht bracht |
|
1747-1751 |
Erfstadhouder Prins Willem IV |
" 01.09.1711
- ^ 22.10.1751 |
Huis van Oranje-Nassau |
Toen in 1747 de
Republiek bezet dreigde te worden door de Fransen benoemden de Staten prins
Willem Karel Hendrik Friso (zoon van de Friese stadhouder prins Johan Willem
Friso en van landgravin Maria Louise van Hessen-Kassel (‘Marijke-Meu‘)) tot
stadhouder van Holland, Zeeland, Utrecht en Overijssel; hij was al sinds 1711
stadhouder van Friesland (als Willem II), vanaf 1718 van Groningen (als
Willem III) en vanaf 1722 van Drenthe en Gelderland; hij huwde op 25.03.1734
met prinses Anna van Hannover (dochter van koning George II van Engeland); het stadhouderschap werd formeel erfelijk
(ook in de vrouwelijke lijn); op 18.10.1748 werd de Oostenrijkse
Successieoorlog beëindigd met de Tweede Vrede van Aken; dit wordt tevens
gezien als het einde van ons land als grote mogendheid |
|
[1751-1759] |
Regentes Anna |
" 02.11.1709
- ^ 12.01.1759 |
Huis van Oranje-Nassau |
Na de dood van haar man
Willem IV trad zij als op gouvernante voor haar minderjarige zoon
Willem V, die formeel erfstadhouder was geworden; ons land deed niet mee
aan de Zevenjarige Oorlog (1756-1763); dit was voor het eerst dat ons land
niet meedeed aan een grote Europese oorlog; wel was ons land de grootste
financier ervan; de vrede in 1763 betekende de ondergang van veel
bankiershuizen |
|
[1759-1766] |
Regent Lodewijk
Ernst |
" 25.09.1718
- ^ 12.05.1788 |
Hertog van
Brunswijk-Wolfenbüttel |
Na de dood van regentes
Anna trad hij op als voogd voor Willem V, die formeel erfstadhouder was;
hij oefende het regentschap echter niet actief uit, zodat het stadhouderschap
in feite sluimerde |
|
1751-1795 |
Erfstadhouder Prins Willem V [zich noemende: Willem Batavus] |
" 08.03.1748
- ^ 09.04.1806 |
Huis van Oranje-Nassau |
Zoon van erfstadhouder
Willem IV; na diens dood in 1751 was hij formeel al erfstadhouder
geworden, maar hij aanvaardde dit ambt feitelijk pas op zijn achttiende
verjaardag (08.03.1766); dit ging gepaard met allerlei feestelijkheden,
waarbij onder meer het wonderkind Wolfgang Mozart uit Salzburg optrad;
Willem V verplichtte zich bij de Akte van Consulentschap om de
raad van de hertog van Brunswijk-Wolfenbüttel
(zijn vroegere voogd) in te winnen; hij huwde op 04.10.1767 met prinses
Wilhelmina van Pruisen (" 07.08.1751 - ^ 09.06.1820;
dochter van August Wilhelm van Pruisen en Louise Amalia van
Brunswijk-Wolfenbüttel); omdat de Nederlandse patriotten wat al te
geestdriftig waren over de Amerikaanse Vrijheidsoorlog verklaarde Engeland op
20.12.1780 ons land de oorlog (de Vierde Engelse Oorlog [1780-1784]), beëindigd met de voor ons nadelige Vrede
van Parijs (20.05.1784); hierdoor moest de hertog van Brunswijk-Wolfenbüttel
de Republiek verlaten; Willem V had last van de patriotten, waardoor hij
in 1785 zijn hof te ’s‑Gravenhage moest verruilen voor Nijmegen; zijn
zwager, de koning van Pruisen, moest hem in zijn positie herstellen (de Pruisische
interventie [1787]); op
01.02.1793 werd aan ons land (formeel niet aan ons land, maar aan de
stadhouder) door Frankrijk de oorlog verklaard (voor ons land het begin van
de Eerste Coalitieoorlog [1792–1797]); de Franse overwinning in 1795 maakte een einde aan zijn regering |
|
Bataafsche Republiek (1795-1806)
top |
||||
|
1795-1806 |
- |
- |
- |
De Republiek der
Verenigde Nederlanden werd in 1794-1795 door de Fransen veroverd onder
leiding van bevelhebber Charles Pichegru (geholpen door de Nederlander Herman
Willem Daendels); de verovering werd vergemakkelijkt door het dichtvriezen
van de Waterlinie; Willem V moest op 18.01.1795 uitwijken naar Engeland
(en van daaruit in 1801 naar Duitsland); Engeland nam een groot deel van de
Nederlandse koloniën in beslag; de patriotten namen in eigen land de macht
over van de aristocratische regenten en proclameerden de Bataafsche
Republiek; op 16.05.1795 werd het Haags Verdrag gesloten, waarmee ons land
een vazalstaat werd van Frankrijk; in 03.1796 kwam er een Nationale Vergadering;
in 1798 pleegde Daendels een staatsgreep, die de unitarissen aan de macht
bracht; er kwam een nieuwe grondwet, die een Vertegenwoordigend Lichaam (met
een Eerste en Tweede Kamer) instelde en als regering een Directoire; in 1799
sloeg Daendels bij Castricum een Brits-Russische invasie af; in 1801 kwam er
een nieuwe grondwet; bij de Vrede van Amiens (1802) kreeg ons land van
Engeland zijn koloniën terug (behalve Ceylon); na de grondwetswijziging van
1805 kwam er een raadpensionaris als eenhoofdig gezag, namelijk Rutger
Jan Schimmelpenninck (" 31.10.1761 - ^ 25.03.1825) |
|
Koningrijk
Holland (1806-1810) top |
||||
|
1806-1810 |
Koning Lodewijk
Napoleon |
" 02.09.1778
- ^ 25.07.1846 |
Bonaparte |
Toen keizer
Napoleon I van Frankrijk
met het continentaal stelsel een blokkade tegen Engeland oprichtte wenste hij
een nog grotere controle over de Nederlanden; hij vormde de Bataafsche
Republiek in 1806 om tot een koninkrijk en maakte zijn derde broer, Lodewijk
Napoleon, daarvan koning; deze broer was 04.01.1802 gehuwd met Hortense
Eugénie de Beauharnais (" 10.04.1783 - ^ 05.10.1837,
stiefdochter van keizer Napoleon I van Frankrijk), van wie hij in 1810 scheidde; uit dit
huwelijk is de latere keizer Napoleon III van Frankrijk geboren (deze zou overigens zijn verwerkt
door de Nederlandse admiraal graaf Carel Hendrik VerHuell) |
|
Frans Keizerrijk (1810-1813) top |
||||
|
1810-1813 |
|
" 15.08.1769
- ^ 05.05.1821 |
Bonaparte |
Keizer
Napoleon I van Frankrijk
‘ontsloeg’ in 1810 zijn broer Lodewijk Napoleon als koning van het Koningrijk
Holland en lijfde ons land in bij zijn eigen keizerrijk, zulks blijkens het
Decreet van Rambouillet van 09.07.1810 |
|
Vereenigde Nederlanden (1813-1815)
top |
||||
|
1813-1815 |
" 24.08.1772
- ^ 12.12.1843 |
Huis van Oranje-Nassau |
Zoon van erfstadhouder
Prins Willem V; hij huwde op 01.10.1791 met zijn nicht prinses
Wilhelmina van Pruisen (" 18.11.1774 - ^ 12.10.1837;
dochter van koning Frederik Willem II van Pruisen en prinses Frederika
van Hessen-Darmstadt); hij bestreed de Fransen in het Oostenrijkse leger; hij
landde op 30.11.1813 op verzoek van Gijsbert Karel van Hogendorp te
Scheveningen en werd soeverein vorst over de Nederlanden; de Republiek had
grote overzeese bezittingen gehad die in de Franse tijd door de Engelsen
waren bezet; met uitzondering van Ceylon en Zuid-Afrika werden deze
bezittingen na 1813 teruggegeven |
|
|
Vereenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1839)
top |
||||
|
1815-1839 |
Koning
Willem I [bijgenaamd: de Koning-Koopman] |
" 24.08.1772
- ^ 12.12.1843 |
Huis van Oranje-Nassau |
Willem I werd in 1815,
nadat het Weens Congres de Zuidelijke Nederlanden inclusief Limburg aan ons
land had toegevoegd (overeenkomstig het Verdrag van Troyes van 1814), koning
van het nieuwe Verenigd Koninkrijk der Nederlanden; bovendien verwierf hij
als schadeloosstelling voor het verlies van zijn Duitse vorstendommen het
hertogdom Luxemburg, waarvan hij groothertog
Willem I werd; in 1830 ontstond de Opstand der Belgen; van 02-12.08.1831 poogde hij in de Tiendaagse
Veldtocht de Zuidelijke
Nederlanden nog te behouden, maar door tussenkomst van Frankrijk en Engeland
mislukte deze poging; uiteindelijk volgde de formele afscheiding van de
Zuidelijke Nederlanden van ons land met het Verdrag der XXIV Artikelen van
19.04.1839, dat overigens ook heel de tegenwoordige Nederlandse provincie
Limburg weer van België losmaakte en dit als hertogdom tot Nederlandse
provincie (maar tevens tot lid van de Duitse Bond) maakte |
|
Koninkrijk der Nederlanden (1839-heden) top |
||||
|
1839-1840 |
Koning Willem I [bijgenaamd: de Koning-Koopman] |
" 24.08.1772
- ^ 12.12.1843 |
Huis van Oranje-Nassau |
Na de formele afscheiding
van de Zuidelijke Nederlanden van ons land deed Willem I uit
teleurstelling hierover op 07.10.1840 troonsafstand en ging hij in Berlijn
wonen; op 17.02.1841 hertrouwde hij met de rooms-katholieke Belgische gravin
Henriëtte d’Oultremont de Wégimont (" 28.02.1792 - ^ 26.10.1864),
die door haar stiefzoon Willem II spottend “Jetje Dendermond” werd
genoemd |
|
1840-1848 |
Koning
Willem II |
" 06.12.1792
- ^ 17.03.1849 |
Huis van Oranje-Nassau |
Zoon van koning
Willem I; hij was tevens groothertog
Willem II van Luxemburg; hij brak bij Quatre Bras en Waterloo het
laatste verzet van keizer Napoleon I van Frankrijk; hij kreeg als dank daarvoor van de
Staten-Generaal het erfelijk bezit van paleis Soestdijk aangeboden; hij huwde
op 21.02.1816 met grootvorstin Anna Paulowna (" 18.01.1795 - ^ 01.03.1865,
dochter van tsaar
Paul van Rusland en zuster
van tsaar
Alexander I van Rusland);
onder de druk van onlusten veranderde hij in één nacht van conservatief in
liberaal; Thorbecke moest de grondwet in
democratische zin wijzigen |
|
1849-1890 |
Koning
Willem III |
" 19.02.1817
- ^ 23.11.1890 |
Huis van Oranje-Nassau |
Zoon van koning
Willem II; hij was tevens groothertog
Willem III van Luxemburg; hij was het in het geheel niet eens met de
liberale bekering van zijn vader; hij huwde op 18.06.1839 met prinses Sofia
van Würtemberg (" 17.06.1818 - ^ 03.06.1877,
dochter van koning Wilhelm I van Würtemberg en grootvorstin Catharina Pavlovna
van Rusland); uit dit huwelijk werden drie kinderen geboren, die, tezamen met
zijn echtgenote, allen vóór hem overleden; hij hertrouwde op 07.01.1879 met
prinses Emma van Waldeck-Pyrmont (dochter van vorst George Victor van
Waldeck-Pyrmont en Helena van Nassau-Weilburg), uit welk huwelijk Wilhelmina
werd geboren; op een internationale conferentie van 07-11.05.1867 werd
besloten dat de Nederlandse provincie Limburg en het groothertogdom Luxemburg
geen deel meer zouden uitmaken van de Noord-Duitse Bond |
|
[1890-1898] |
Koningin-regentes Emma |
" 02.08.1858
- ^ 20.03.1934 |
Huis van Oranje-Nassau |
Na het overlijden van
haar man Willem III trad Emma op als regentes over haar minderjarige dochter
Wilhelmina; zij was geliefd bij het volk; na het overlijden van
Willem III ging het groothertogdom Luxemburg verloren, doordat de
Luxemburgers een beroep deden op de Salische wet (inhoudende dat alleen
mannen de troon kunnen opvolgen) |
|
1890-1948 |
Koningin Wilhelmina |
" 31.08.1880
- ^ 28.11.1962 |
Huis van Oranje-Nassau |
Dochter van koning
Willem III; van 1890 tot 06.09.1898 was haar moeder over haar regentes;
zij huwde op 07.02.1901 met hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin (" 19.04.1876
- ^ 03.07.1934,
zoon van groothertog Friedrich Franz II van Mecklenburg-Schwerin en
Marie van Schwarzburg-Rudolstadt); uit dit huwelijk werd één kind geboren,
Juliana; na de Duitse inval in Nederland op 10.05.1940 (waardoor ons land
betrokken werd bij de Tweede Wereldoorlog [1939-1945]) moest zij met tegenzin uitwijken naar
Londen; aldaar werd zij, gesteund door haar schoonzoon prins Bernhard, het
symbool en de inspiratie voor het Nederlandse verzet tegen de Duitse
bezetting; in het najaar van 1944 werd het zuiden van het land bevrijd door
geallieerde troepen, in 04.1945 volgde het oosten en als laatste in 05.1945
het westen; op 05.05.1945 werd te Wageningen door de Duitsers de Capitulatie
getekend, ten overstaan van haar schoonzoon prins Bernhard (als de opperbevelhebber
van de Nederlandse strijdkrachten); op 13.03.1945 keerde zij terug naar
Nederland; na de oorlog moesten in Nederlands-Indië politionele acties
(eigenlijk: politiële acties) worden
uitgevoerd om er het gezag te handhaven; van 21.07.1947-05.08.1947 vond de Eerste
Politionele Actie plaats;
van 14.10.1947–01.12.1947 en van 12.05.1948–30.08.1948 was haar dochter
regentes voor haar; op 04.09.1948 trad ze af ten gunste van haar dochter |
|
1948-1980 |
Koningin
Juliana |
" 30.04.1909
- ^ 20.03.2004 |
Huis van Oranje-Nassau |
Dochter van koningin
Wilhelmina; op 07.01.1937 huwde zij met de hiervoor reeds genoemde prins Bernhard
zur Lippe-Biesterfeld (" 29.06.1911 - ^ 01.12.2004,
zoon van prins Bernhard zur Lippe en Armgard von Sierstorpff-Cramm); uit dit
huwelijk werden vier kinderen geboren: 1. Beatrix; 2. Irene (" 05.08.1939);
3. Margriet (" 19.01.1943); en 4. Maria
Christina (" 18.12.1947);
tijdens de Tweede Wereldoorlog woonde zij in Canada; van
19.12.1948-05.01.1949 vond in Nederlands-Indië de Tweede Politionele Actie plaats; op 27.12.1949 droeg zij de
soevereiniteit van dat land over aan de Republiek Indonesië; tot 1954 bestond
de zogenaamde Nederlands-Indonesische Unie; in oktober 1962 moest Nederland
Nieuw-Guinea overdragen aan de VN, die het in 1963 overdroeg aan Indonesië;
op 25.11.1975 werd de soevereiniteit aan Suriname overgedragen; op 30.04.1980
trad Juliana af ten gunste van haar dochter Beatrix |
|
1980- |
Koningin
Beatrix |
" 31.01.1938 |
Huis van Oranje-Nassau |
Dochter van koningin Juliana;
op 10.03.1966 huwde zij met jonkheer Claus von Amsberg (" 06.09.1926
– ^ 06.10.2002,
zoon van jonkheer Claus von Amsberg en barones Gosta van de
Bussche-Haddenhausen); uit dit huwelijk werden drie kinderen geboren:
1. Willem-Alexander (" 27.04.1967);
2. Johan Friso (" 26.09.1968); en 3. Constantijn (" 11.10.1969);
Willem-Alexander huwde op 02.02.2002 met de Argentijnse Máxima Zorreguieta (" 17.05.1971),
uit welk huwelijk drie kinderen werden geboren: 1. Catharina-Amalia
(" 07.12.2003),
2. Alexia (" 26.06.2005)
en 3. Ariane (" 10.04.2007) |
Bron. De gegevens omtrent de
graven van Holland zijn ontleend aan Nijhoffs Geschiedenislexicon Nederland
en België, samengesteld door H.W.J. Volmuller in samenwerking met de
redactie van De Grote Oosthoek, ’s‑Gravenhage‑Antwerpen 1981.
Externe links top
v Voor
een overzicht van de graven van Holland gaat u naar The Counts of Holland.
v Informatie
over de Tachtigjarige Oorlog vindt u op De Opstand in de Nederlanden.
v Voor
een overzicht van de geschiedenis van Nederland kunt u ook terecht op de website van
het Nederlandse koninklijk huis.
v Een
mooi naslagwerk over de Nederlandse politiek is te vinden op Parlement & Politiek.
|
index – © Dirk
van Duijvenbode, Katwijk aan Zee (NL) – Laatste wijziging: 13.IV.2007 |
|
|
|
|