Het gebruik van de Nederlandse vlag

Richtlijnen voor het juiste gebruik

Door onbekendheid worden onze Nederlandse vlag en ook de vlaggen van andere nationaliteiten veelal verkeerd gebruikt.  Hierbij richtlijnen voor het juiste gebruik van de Nederlandse vlag en andere nationaliteitsvlaggen.

De Geschiedenis
In de 16e eeuw begon de lange verbintenis van Nederland met het Huis van Oranje-Nassau dat ons land heeft aangevoerd in de strijd tegen de Spaanse overheersing. De vrijheidsstrijders, vooral de watergeuzen, hebben van de livreikleuren van het Huis van Oranje (oranje, wit en blauw) hun vlag gemaakt.
In de tijd van de republiek is het oranje vervangen door rood, maar oranje is tot op heden en via Willem III ook in Ierland, een belangrijke kleur gebleven. In de tijd van de republiek was het wapen rood met erop een leeuw die een bundel pijlen (één voor iedere provincie) in zijn klauwen hield en het devies luidde 'Eendracht maakt macht'.
De Nederlandse driekleur heeft Peter de Grote van Rusland geïnspireerd en vanuit Rusland zijn rood, wit en blauw de panslavische kleuren geworden.

De Prinsenvlag
Omstreeks 1570 hebben de Nederlanders de strijd tegen de Spaanse overheersers naar zee verplaatst. Ze kregen steun van Lodewijk van Nassau en Willem van Oranje en noemden zich de Watergeuzen. Hun vlag had de livreikleuren van Willem van Oranje, oranje-wit-blauw; te land droegen de Nederlandse soldaten armbanden in die kleuren. De vlag ging de Prinsenvlag heten en 'oranje' werd de dynastieke kleur van het Nederlandse vorstenhuis. De Prinsenvlag is omstreeks 1630 veranderd in rood, wit en blauw en heeft sindsdien vele andere vlaggen tot voorbeeld gediend.

De vlag
De Nederlandse vlag is het hoogste symbool van eenheid en onafhankelijkheid van het Koninkrijk der Nederlanden. Overal, waar de Nederlandse vlag op Nederlands grond-gebied wordt ontplooid, moet zij de ere-plaats hebben.
De kleuren van de Nederlandse vlag zijn: vermiljoenrood - helder wit - kobaltblauw.
De afmetingen van de Nederlandse vlag dienen zich te verhouden als 2:3.
Waarbij ,,2" als broekingsmaat geldt en ,,3" het uitwaaiend gedeelte is.

Het gebruik
De lengte van de vlaggestok moet zodanig zijn dat de vlag ook als zij halfstok is gehesen de grond niet kan raken en het verkeer niet hindert. Op de vlag mag, behoudens uitdrukkelijke toestemming van H.M. de Koningin, geen enkele versiering of andere toevoeging worden aangebracht. Elke ontplooide vlag moet bij zonsondergang worden binnengehaald.
Geen Nederlandse of buitenlandse vlag mag tussen zonsondergang en zonsopgang gehesen blijven of worden, tenzij volledig verlicht.
Een vlag die versleten is, scheuren vertoont, in hevige mate is verkleurd, of zodanig vuil geworden is, dat behoorlijk reinigen niet meer mogelijk is, mag nimmer worden uitgehangen noch voor andere doeleinden worden gebruikt, maar moet op onopvallende wijze worden verbrand.
Indien de vlag met andere vlaggen op een podium wordt geplaatst, dient indien er meer dan twee vlaggen ziin, de Nederlandse vlag in het midden te worden geplaatst. De eerste buitenlandse vlag aan de linkerzijde van de Nederlandse vlag gezien vanuit de publiekzijde, of vanaf de openbare weg enz. De tweede buitenlandse vlag aan de rechterkant van de Nederlandse vlag, de derde weer links enz.
De buitenlandse vlaggen worden geplaatst in Franse alfabetische volgorde van de namen der landen. Als er slechts twee vlaggen aanwezig zijn, dient de buitenlandse vlag links van de Nederlandse te worden geplaatst.
Ingeval een aantal Nederlandse vlaggen dwars over de straat worden gespannen, dan moeten deze vlaggen zodanig hangen, dat bij alle het rood aan dezelfde kant hangt. Bovendien moeten zij op zodanige hoogte hangen, dat het verkeer er niet door wordt gehinderd.
Het bezigen van de vlag voor louter versiering moet worden beschouwd als een ernstig gebrek aan eerbied voor ons hoogste nationale symbool.
Voor versiering zoals draperieen, mag daarentegen wel vlaggedoek worden gebruikt.

Vlaggen zonder oranje wimpel:
Nationale Bevrijdingsdag 5 mei
Opening Staten generaal: derde dinsdag in september, in Den Haag
Koninkrijksdag 15 september (16 september)
In het algemeen als uiting van vreugde van de gebruiker: bijv. jubileum, behalen diploma.
Op verzoek van de gemeentelijke overheid.

Vlaggen met oranje wimpel:
Koninginnedag 30 april (29 april)
Verjaardagen van:
Koningin Beatrix 31 januari (1 februari)
Prins Willem Alexander 27 april (28 april)
Prins Claus 6 september (7 september)
Andere verjaardagen van leden van de Koninklijke Familie
Feestelijkheden m.b.t. leden van de Koninklijke Familie: bijv. huwelijk, jubileum, bezoek.

Halfstok vlaggen
Dodenherdenking 4 mei 18.00 tot ca. 21.10 uur.
Bij het overlijden van een lid van de Koninklijke Familie. In het algemeen als teken van rouw van de gebruiker. Bij het halfstok hijsen wordt de vlag eerst tot de top gehesen waarna deze langzaam wordt neergehaald totdat de onderzijde van de broeking op de helft van de masthoogte is gekomen. (Bij schuine gevelstokken van 2 tot 3 meter de bovenzijde van de vlag 25 tot 50cm onder de knop.)
Bij het neerhalen van de vlag wordt deze eerst langzaam naar de top gebracht en daarna op dezelfde wijze omlaag gebracht. (Indien een datum op een zondag of op een algemeen erkende christelijke feestdag valt, mag op de tussen haakjes vermelde datum worden gevlagd)

De vlag wordt halfstok gehesen
Bij het overlijden van een lid van het Koninklijk Huis.
Bij gelegenheid van een nationale herdenkingsdag overeenkomstig door of vanwege de Regering vast te stellen regels, zoals b.v. is bepaald ten aanzien van de 4e mei waarop dient te worden gevlagd van 18.00 uur tot 20.05 uur.
Bij halfstok vlaggen wordt nimmer gebruik gemaskt van een wimpel.

Welke vlag aan welke mast?
Er is een verband tussen de grootte van een vlag en de hoogte van een mast. Bij de hierna volgende richtlijn gaan we uit dat de mast een vrijstaande positie heeft, bijvoorbeeld in een gazon.
 
 

De hierboven genoemde richtlijn geldt weer niet voor plaatsing van masten op daken, of voor masten aan gevels.

Vlaggen Protocol bij meerdere masten

1. Op normale werkdagen wordt er als volgt gevlagd indien er meerdere masten aanwezig zijn:

2. Bij bezoek van buitenlandse gasten:

Een buitenlandse nationaliteit dan vervalt de vlag van Mast C. en komt daar de vlag van de betreffende nationaliteit te hangen.

Twee buitenlandse nationaliteiten dan vervallen C. en D., de vlaggen worden gehangen in volgorde van het Franse alphabet. Bij 3 buitenlandse nationaliteiten vervalt Mast B. en bij meerdere nationaliteiten wordt er overgegaan tot de dagelijkse vlag protocol zoals beschreven bij 1. De Nederlandse vlag blijft ten aller tijden in Mast A gehesen

Vaste data voor het vlaggen en verjaardagen Koninklijke familie:

Datum	Naam	geboortejaar
19 januari	HKH Prinses Margriet	1943
27 januari	ZKH Prins Carlos	1970
31 januari 2 februari	HM Koningin Beatrix HH Prinses Marilène	1938 1970
18 februari	HKH Prinses Christina	1947
22 maart	ZH Prins Pieter-Christiaan	1971
10 april	ZH Prins Floris	1975
17 april	ZH Prins Maurits	1968
27 april	ZKH Prins Willem-Alexander	1967
30 april	HKH Prinses Juliana	1909
30 april	Mr. Pieter van Vollenhoven	1939
30 april	Koninginnedag
4 mei	Dodenherdenking (halfstok)
5 mei	Bevrijdingsdag
17 juni	Bernardo	1977
23 juni	HKH Prinses Maria Carolina	1974
29 juni	ZKH Prins Bernhard	1911
6 juli	Nicolas	1970
5 augustus	HKH Prinses Irene	1939
15 augustus	Viering capitulatie Japan
6 september	ZKH Prins Claus	1926
3e dinsdag september	Prinsjesdag (alleen in Den Haag)
25 september	ZKH Prins Johan-Friso	1968
8 oktober	Juliana	1981
11 oktober	ZKH Prins Constantijn	1969
13 oktober	ZKH Prins Jaime Bernardo	1972
13 oktober	HKH Prinses Margarita	1972
15 december	Koninkrijksdag
25 december	ZH Prins Bernhard jr.	1969

Het jaar 2000 is een lustrumjaar voor de nationale viering van de bevrijding op 5 mei. Deze viering krijgt dit jaar een extra accent. Er is een vlag ontworpen met daarop het logo van het Nationaal Comité 4 en 5 mei: de fakkel met het bevrijdingsvuur in de vorm van een vredesduif. Behalve de vlag is er ook een wimpel die samen met de driekleur gebruikt kan worden. Meer informatie kunt u krijgen bij de firma Faber te Amsterdam. Via een klik op de banner die u aantreft op deze website komt u automatisch op de website van deze vlaggenfabrikant terecht.