Print
   
 


Verschenen in:

Zoom Magazine

 
 

0

 


 
Links
   
 


Zwart-wit
Natuur

Sport
Naakt

Architectuur
Bewerkt
Thema
Nacht
Analoog of
digitaal?

 
 

 

 

  t  

 

 

 

        

 

Drie professionals over nachtfotografie
Donker & sfeervol


De nacht biedt bij uitstek een gelegenheid om sfeervolle momenten op de gevoelige plaat vast te leggen. Maar fotograferen met weinig licht levert vaak onbevredigende resultaten op, of je nu wel of geen flitser gebruikt. Drie experts leggen uit hoe ze te werk gaan.

Gerard Wessel
Website: www.gerardwessel.nl

"Een goede nachtfoto moet de kijker het gevoel geven tussen de mooiste mensen op het hoogtepunt van het feest aanwezig te zijn."
 

"Al vroeg had ik in de gaten dat het magische, de 'macht' van de camera mij aansprak, en ben ik in mijn geboortestad Zwolle een cursus fotografie gaan doen. Begin jaren '80 heb ik de School voor Fotografie en Fototechniek doorlopen. Met mijn eindexamenfoto's (een portretserie van Herman Brood) ben ik naar de Nieuwe Revu gestapt, waar ik direct als freelance fotograaf aan de slag kon. Recent
ben ik er in vaste dienst getreden, maar incidenteel doe ik ook nog wel reclame- en modewerk. Reportage is de fotografie waarin ik de meeste vrijheid heb en waarin ik het meest getalenteerd ben, mits er chemie is tussen fotograaf en onderwerp is en ik voldoende tijd krijg. Helaas is dit tegenwoordig steeds minder vaak het geval en hebben de meeste tijdschriften, waaronder de Nieuwe Revu, bovendien steeds meer een voorkeur voor kleurenfotografie.
Sinds 1989 leg ik me toe op nachtfotografie, dit valt samen met de opkomst van de housemuziek. 's Nachts zijn mensen op hun mooist gekleed, wat natuurlijk maar een gedeelte is van de werkelijkheid is, maar deze werkelijkheid geeft de mensen wel weer in een onbezonnen en feestelijke sfeer. Voor nachtelijke kleurenfoto's gebruik ik de Mamiya 6 met een Nikon SB26 flitser op de camera, voor zwart-wit foto's de Rollei-Wide met een losse Metz 45CL1 flitser. De mooiste en meest dramatische beelden maak ik met de Rollei-Wide. Maar dan moet je er wel voor de volle honderd procent ingaan, alert blijven en goed scherpstellen, anders lukt het niet om toppertjes te maken. Werken met de Mamiya 6 in kleur is in ieder geval een stuk eenvoudiger qua scherpstellen en belichting. Ik overweeg om een professionele digitale camera aan te schaffen, maar omdat ik zoveel verschillend werk doe is het te duur om voor elk formaat de nieuwste en beste spullen te kopen. Wel heb ik een Imacon Flextight om zelf scans mee te maken.
Een goede nachtfoto moet de kijker het gevoel geven tussen de mooiste mensen op het hoogtepunt van het feest aanwezig te zijn. Je moet de meest spraakmakende bezoekers eruit pikken en goed op uiterlijk, kleding en beweging letten. Wanneer er sprake is van actie, bijvoorbeeld als de hipste meisjes en jongens zich richting dansvloer begeven, moet je goed in de gaten houden of dat een interessant beeld kan opleveren. Vervolgens stort je jezelf in het feestgedruis en ga je schaamteloos, uiteraard wel met respect voor je onderwerp, aan de slag. Een gezonde dosis brutaliteit is nooit weg bij deze tak van fotografie.
Vergeet geen extra batterijen of misschien zelfs een extra camera mee te nemen, en blijf altijd vriendelijk tegen het publiek. Het loont natuurlijk ook om zelf niet te veel te drinken. Nog een tip: geef altijd eerst de organisator van het feest een handje, en laat je even rondleiden. Dan heb je geen last meer van overijverige portiers of beveiligers. Ik zorg altijd dat ik vroeg op een locatie aanwezig ben, om een feest als het ware te zien groeien. Op het hoogtepunt, zo rond een uur of drie, moet het werk zijn volbracht. De make-up loopt uit, de bezoekers worden te stoned of dronken, de frisheid is verdwenen. Wegwezen dus. Dan ben ik rond vieren weer thuis, en de volgende dag nog redelijk aanspreekbaar."

Willem Wernsen
Website: www.fotowillem.com

"Lichtmeting is zeer belangrijk. Je krijgt lange belichtingstijden, dus is het oppassen geblazen met fotograferen uit de hand."
 

"Mijn fotografie is als hobby geboren, maar het is ondertussen flink uit de hand gelopen. Vanaf het begin ben ik actief als 'sociaal documentair fotograaf', door mijn interesses in hoe mensen leven, werken en wonen. Ik begon met het fotograferen van mensen in hun eigen interieur. Aan mijn eerste twee projecten in deze sfeer werd door diverse kranten en fotomagazines aandacht geschonken, daardoor
is het balletje langzaam gaan rollen. Vanaf dat moment gaf ik mezelf de opdracht om ook buiten te gaan fotograferen. Zo ontstond de serie 'People of Paris' waarvoor ik de Focus Adriaan Boer publieksprijs ontving. Onlangs is er een boek met mijn foto's uitgegeven: 'Beautiful People', waar ik natuurlijk hartstikke blij mee ben. Voor mijn Parijse serie verbleef ik tien dagen in de stad, gewapend met een Mamiya 6 en een 50 mm lens. Daar zijn ook de nachtfoto's ontstaan, stuk voor stuk uit de hand gefotografeerd. Ik hou me niet expliciet bezig met nachtfotografie, als het op mijn pad komt pak ik het mee. Wanneer een beeld mij raakt, de sfeer is daar en er is een goede compositie van te maken, dan schiet ik zeker een rolfilmpje vol. Vooral sfeer is belangrijk voor een goede foto. Ik hou van een rustig beeld, compositorisch mooi opgebouwd. Omdat ik alleen in zwart-wit fotografeer, probeer ik dichtgelopen partijen of uitgevreten witten te vermijden.
Zeer belangrijk is om goed het licht te meten. Je krijgt lange belichtingstijden, dus is het oppassen geblazen met fotograferen uit de hand. Ik heb een Minolta VF meter tot mijn beschikking, een heerlijk apparaat om mee te werken. Flitsen doe ik zelden, mocht het een keer gebeuren dan gebruik ik de Metz 45CT3. Voor nachtfotografie zet ik behalve de Mamiya 6 soms ook de Yashica Mat G met zijn mooie 80mm lensje in. Daarmee kan je eventueel nog uit de hand fotograferen bij langere sluitertijden, want je hebt geen last van die spiegelklap die trillingsonscherpte kan geven. Met mijn Mamiya M645 kan dat probleem overigens worden omzeild, omdat de spiegel daarvan opklapbaar is. Maar dan moet ik de camera op een statief zetten, en zo werk ik liever niet. Voor de meeste camera's is een statief echter wenselijk. Verder kan ik adviseren om een gevoelige film van 400 ASA of hoger te nemen, of de digitale camera op hogere waarden in te stellen, want dan heb je meer speelruimte om te diafragmeren. Maak meerdere foto's van hetzelfde onderwerp, zo heb je later meer materiaal om uit te kiezen.
Voor bewerkingen achteraf gebruik ik Photoshop, maar hooguit voor doordrukken en tegenhouden, en soms het aanbrengen van iets meer contrast. Het oorspronkelijke doka-werk dus, maar dan digitaal. Wat ik wel regelmatig doe is de negatieven inscannen en uitprinten op een Epson 2100. Met matte inkt en mat papier krijg je dan schitterende resultaten. Zoals ondertussen wel duidelijk mag zijn, werk ik uitsluitend met analoge toestellen. Heel even ben ik in het bezit geweest van een digitale camera, maar heb hem snel weer van de hand gedaan. Wellicht leuk voor de echte liefhebber, maar ik prefereer nog altijd de filmopnames en het 'goddelijke' middenformaat."

Joop van Tellingen
Website: www.fotojoopvantellingen.nl

"Flitsen is geen optie, omdat mensen er van schrikken of zelfs agressief worden. Bovendien levert het niet de mooiste resultaten op."
 

"Toen ik zestien was begon ik te fotograferen voor De Telegraaf, en al snel nam Henk van der Meyden me onder zijn hoede bij de Privé. Sindsdien heb ik voor alle bladen gewerkt, de laatste zeven jaar exclusief voor het weekblad Party. Het paparazzo gevoel zit in mijn bloed. Ik heb vuilnisbakken en olievaten getrotseerd om foto's te maken die het publiek graag wil zien, zoals bijvoorbeeld van het koningshuis.
Elke belastingbetaler heeft naar mijn mening het recht om te weten wat de leden van het Koninklijk Huis uitspoken. Dat is me niet altijd in dank afgenomen. Zo ben ik ooit in Zwitserland naar de keel gevlogen door Willem-Alexander, die zich in het nauw gedreven voelde. Gelukkig is onze relatie uiteindelijk toch nog goed gekomen.
Als paparazzofotograaf probeer je uiteraard om iets zo mooi mogelijk op de foto te krijgen, maar de nadruk ligt niet op schoonheid. Mijn foto's voor de bladen hoeven niet superscherp te zijn, want dan verdwijnt de suggestie van het 'betrapt zijn'. Die sfeer moet het oproepen, dat levert het beste materiaal op. Natuurlijk werk ik veel met telelenzen en converters, waarmee je jezelf verborgen kunt houden. Afstanden tot 300 meter zijn tegenwoordig prima te overbruggen. Als ik 's nachts fotografeer met telelens gebeurt dat met een lage sluitertijd, meestal 1/30 en heel soms 1/15 seconde. Ik fotografeer steeds vaker digitaal, voornamelijk met m'n Canon EOS-1D. Er zijn allang betere toestellen op de markt, maar dat is in feite overkill voor paparazzo fotografie. Het nadeel van digitaal is dat je vrij snel uit je scherpte zit, het resultaat valt vaak tegen. Dat gebeurt met film veel minder, de oorzaak hiervan is mij nog niet geheel duidelijk.
Ik probeer nachtfotografie zoveel mogelijk te vermijden omdat het ontzettend moeilijk is, maar in dit vak ontkom je er niet aan. Flitsen is geen optie, omdat mensen er van schrikken of zelfs agressief worden. Bovendien levert het niet de mooiste resultaten op. Kunstlicht geeft meer sfeer aan een foto, dus probeer ik 's nachts altijd gebruik te maken van kaarslicht, etalages of straatverlichting. En dan bij voorkeur wit licht, aangezien 'gekleurd' licht een opname flink kan vertekenen. Ik begin met een zo hoog mogelijk diafragma en een sluitertijd van een seconde, en verlaag deze stapsgewijs. Secuur werk waarbij de camera optimaal moet worden stilgehouden, dat is het allerbelangrijkste. Wie zonder statief fotografeert moet op zoek naar een auto of muurtje waar de camera op kan leunen, want de minste beweging maakt een foto onscherp en voor het doel wellicht onbruikbaar. Ook raad ik het gebruik van filters aan voor nachtfotografie, zoals een soft-, ster- of mistfilter. Dan gaan de lampjes écht fonkelen en wordt het net even romantischer. En tot slot: heb geduld. Kunstlicht reageert altijd anders dan je denkt. Probeer jezelf geen voorstelling te maken van het eindresultaat en raak niet teleurgesteld als iets tegenvalt of mislukt. Het oog belazert je waar je bijstaat."

© Olaf Bloemberg

Naar boven!

einde