De Lauwersmeerpolder
 
In het noordelijk gedeelte van de Lauwersmeerpolder bestaat de bodem uit kalkhoudend zand. Hierop groeien typische duinplanten, waarvan Honingorchis de meest zeldzame is.

Herminium monorchis - Honingorchis

Honingorchis is een in Nederland zeer bedreigde orchidee. De populatie van Honingorchis in het Lauwersmeergebied is de meest vitale populatie die nog in Nederland te vinden is. Behalve in de Lauwersmeerpolder komt zij ook nog heel sporadisch voor op Schiermonnikoog. In het verleden is de soort ook aangetroffen in Zuid-Limburg, maar daar is zij inmiddels verdwenen. Honingorchis groeit vooral in ijle, vochtige graslanden op kalkhoudend zand. Verrijking en verruiging van de groeiplaatsen en ontwikkeling van struweel zijn de voornaamste bedreigingen voor deze soort. Ook internationaal is de soort sterk bedreigd. Nederland geldt als een kerngebied in het verpreidingsgebied van Herminium monorchis. Dit onderstreept het belang van een goed beheer van de huidige groeiplaatsen.

   

Herminium monorchis - Honingorchis
   

Parnassia palustris - Parnassia

Parnassia palustris (Parnassia) groeit op kalkrijke, onbemeste, vochtige grond. Ze is vooral te vinden in de Nederlandse kustgebieden, met name in natte duinvalleien. In het binnenland komt ze nog voor in goed ontwikkelde blauwgraslanden, trilvenen en brongebieden, waar mineraalrijk kwelwater toestroomt. Dergelijke blauwgraslanden worden steeds zeldzamer, vandaar dat haar voorkomen in het binnenland het meest bedreigd is. Ook is ze nog heel sporadisch aan te treffen op kalkhellingen.

Haar voortbestaan in de kustgebieden staat minder onder druk, maar ook hier is ze afhankelijk van een juist beheer van de groeiplaatsen, om verruiging en verdroging tegen te gaan. Drinkwaterwinning en het inlaten van relatief voedselrijk rivierwater in de Hollandse duinen heeft ertoe geleid dat daar veel groeiplaatsen verloren zijn gegaan.

   

Monotropa hypopitys - Stofzaad
Stofzaad is een bladgroenloze parasiet die zeer zeldzaam voorkomt op voedselarme kalkhoudende bodem. De plant wordt van voedingsstoffen voorzien door mycorrhiza (bodemschimmels) die eveneens in verbinding staan met boomwortels. In Nederland gaat deze soort hard achteruit en is bedreigd in haar voortbestaan. In het Lauwersmeergebied komt Stofzaad niet onder dennen voor, zoals vanwege de Latijnse naam verwacht mag worden, maar onder wilgen. (hypo = onder; pitys = den)

Monotropa hypopitys - Stofzaad