tijdschrift artikelen links forum
Jezelf veranderen
is een paradox
Jezelf willen veranderen is een
paradox, een tegenstrijdigheid. Want waarom wil je jezelf veranderen?
Hoogst waarschijnlijk om jezelf beter
te kunnen accepteren. En door tegen jezelf te zeggen dat je moet of wilt
veranderen, bevestig je jezelf in het idee dat je niet goed genoeg bent, dat je
jezelf niet (volledig) kunt accepteren zoals je bent.
Het startpunt zou dus niet moeten zijn: veranderen, maar
juist jezelf accepteren.
Zoals je bent
is een gevolg van wat je genetisch hebt meegekregen en van de omstandigheden
die je later hebt meegemaakt. Je hebt jezelf niet gemaakt, je bent het beste
wat je kunt zijn gezien je aangeboren mogelijkheden en karaktertrekken en wat
je hebt moeten aanleren om met de buitenwereld om te kunnen gaan.
Doorgaans zijn
de patronen waar je nu last van hebt vroeger gevormd om aan kwetsende situaties
het hoofd te kunnen bieden. Het is als een regenjas die je als kind hard nodig
had, maar die je nu, ook als de zon schijnt, niet meer uit durft te doen uit
angst voor een onverhoeds nat pak. Het vervelende is dat deze
‘overlevingspatronen’ nu vaak juist datgene oproepen waar je je met deze
patronen tegen wilt wapenen. Stel dat iemand als kind te weinig aandacht heeft
gehad en stel dat hij daarop is gaan reageren door meer dan gemiddeld aandacht
te vragen. De kans is groot dat anderen hem juist daardoor gaan negeren. Wat
mogelijk een nog sterkere poging om de aandacht te vangen tot gevolg heeft. Een
vicieuze cirkel.
Alle reden dus om patronen die je nu meer kwaad dan goed
doen op te willen ruimen.
Echter, als je bepaald gedrag of een
vorm van denken wilt afschaffen, helpt het meestal niet om jezelf dat op te
leggen, om de strijd met jezelf aan te gaan. Goede voornemens met nieuwjaar
zijn doorgaans maar een kort leven beschoren. Door de strijd
die jij aangaat met stukken van jezelf, lijken die stukken zich vaak alleen
maar heftiger te roeren. In feite zeg je tegen jezelf: jij bent niet
o.k. En wie zou er niet protesteren tegen een dergelijke uitspraak?
Hoe dan wel? De beste manier om jezelf
te veranderen is jezelf te accepteren. Vecht niet tegen de ‘onacceptabele’
delen van jezelf, maar sta toe dat ze er zijn; waardeer ze zelfs. Alleen dat
geeft je de gelegenheid om ze goed te leren kennen. Pas als je begrijpt waarom
die stukken er zijn, met andere woorden wat ze vóór je doen, verdwijnen ze,
zonder dat je daar verder veel aan hoeft te doen. Je ondekt dan dat je dezelfde
dingen kunt bereiken, als die je met deze patronen wilde bereiken, maar dan
zonder de nadelen ervan.
Of zoals boven
de poort van het Orakel van Delphi geschreven stond: Ken Uzelf. Dat is het
enige dat nodig is.
Zie ook: