Philips 17TX291A/08

24 maart 2006:

De TV heb ik gekregen van de ouders van mijn tante. Daar stond hij al jaren niks te doen. Voordat hij aan mij gegeven werd, is er nog heel even gekeken of hij het deed; ja dus.
Toen ik hem thuis aanzette om te zien of ik beeld kon krijgen, kreeg ik een flinke bak ruis in beeld, en uit de speaker kwam ook ruis. Eigenlijk gewoon zoals het hoort als er geen zender ontvangen wordt. Na een paar minuten aan de verschillende knoppen draaien om de werking daarvan te achterhalen (wat overigens allemaal goed leek te gaan), opeens geen beeld meer en geen ruis/gebrom. De TV leek helemaal dood.

De dag erna het toestel open geschroefd, en aan het meten gegaan. De zekeringen zijn in orde, maar in het gloeidraadcircuit zit een onderbreking. Uiteindelijk is deze terug te voeren naar een defecte PL36. En aangezien alle buizen via het gloeidraadcircuit met elkaar in serie staan (op de DY87 na) is het niet verwonderlijk dat de TV helemaal niks meer deed.
 

25 maart 2006:

De situatie voor reparatie in een paar foto's. Altijd fijn te weten hoe iets eruit zag voordat er mee gerommeld wordt en als referentie naderhand bij het terugbouwen.

Binnenkant hoogspanningskooi. Boostercondensator onderin ziet er niet erg best uit, er is wat teer/paraffine/hars-achtig spul uitgelekt. Op de ECC82 buis in het witte buisvoetje rechtsboven de boostercondensator zaten wat plakkerige druppeltjes, waarschijnlijk afkomstig uit die condensator. De zwarte vlekken achter en onder de lijntrafo zijn schaduwen van de flits.

Achter/bovenkant van de hoogspanningskooi. De dikke teercondensator is C1 in onderstaand schema, ziet er op het oog nog goed uit.

Het schema met daarin de opstelling van de buizen en de voedingsspanning. Dit komt niet geheel overeen met mijn tv. Daar zit namelijk een spanningscaroussel in, en die staat hier niet getekend. Zie voor een idee hoe dat eruit ziet het schema van de 23TX371.

De knoppen. De teercondensator is C13. Ziet er op zich goed uit.

De waarschijnlijke oorzaak van de brom: gescheurd plastic van deze transformator. Kan op zich geen kwaad, en ik laat het maar lekker zitten. Op de achtergrond links is een stickertje op de EF184 te zien. Een aantal buizen is in 1972 eens gemeten en het resultaat van die meting is op dat stickertje geschreven.

Na advies gezocht te hebben op het Nederlands Forum over Oude Radio's en daar de nodige tips gekregen te hebben ben ik aan de slag gegaan.

Reparatie:

2 april 2006: Een nieuwe PL36 gekocht ter vervanging van het defecte exemplaar.

9 april 2006: Uit voorzorg zijn de teercondensatoren C1, C13 en C135 vervangen door moderne equivalenten. Verder is er een 16 Ohm 25W serieweerstand toegevoegd, zodat de huidige 230V netspanning met ongeveer 12V omlaag gebracht wordt. Deze weerstand is direct na Z1 en vóór de aftakking R3-S12a in het circuit geplaatst. De weerstand heb ik boven op de hoogspanningskooi gemonteerd; hij paste precies tussen de houders en een andere weerstand. Het boutje waarmee deze weerstand bevestigd zat heb ik vervangen door een stuk M4 draadeind, net zoals bij de weerstanden ernaast. Zie onderstaande foto.

De voedingselco's zijn doorgemeten op lekstroom. Als testvoeding gebruikte ik een netvoedingsadapter van een HP deskjet 690C bij gebrek aan een hogere gelijkspanningsbron. Deze voeding levert onbelast een spanning van 37V. De elco heb ik in serie met een 1k Ohm weerstand aangesloten. De gemeten lekstroom van de elco's is minder dan 5 uA, waaruit ik concludeer dat deze nog in goede staat zijn.
Hoewel misschien niet geheel wetenschappelijk correct, heb ik deze zelfde meetmethode ook met de teercondensatoren herhaald. Zoals te verwachten was, was de lekstroom bij deze exemplaren minimaal. Bij de boostercondensator was de lek niet eens meetbaar (dus kleiner dan 0,1 uA op mijn meter), en bij beide andere condensatoren lag de lekstroom op hooguit 0,1-0,2 uA. Bij een beschikbare wisselspanningsvoeding met hoger voltage ga ik deze procedure binnenkort nog een keer herhalen, om te zien of er echt iets aan de hand is geweest met één van deze condensatoren.

Bij het controleren van de gloeidraadleidingen viel mij op dat er onder het chassis nog een grote condensator tevoorschijn kwam. Deze zit verbonden met de spanningscaroussel aan de ene kant en tussen diodes X1 en X2 aan de andere kant. Ook zitten er op het chassis nog enkele groene vermogensweerstanden R5 en R6, die in het schema niet op die plaats staan aangegeven. In het schema zitten deze weerstanden ook bovenop de hoogspanningskooi, maar bij mijn TV zitten daar nog enkele andere vermogensweerstanden. Deze wijzigingen zullen ongetwijfeld te maken hebben met het aanbrengen van de spanningscaroussel. Dit blijkt ook wel na bestudering van onder andere het schema van de 23TX371. Daar staat wel de spanningscaroussel getekend, en mijn vermoeden over de condensator wordt daar bevestigd.

Wat mij verder opviel tijdens de controle, was dat C1, de teercondensator die tussen massa en gloeidraadcircuit bij buis B18 staat, in mijn TV in tussen B18 en B19 en massa zit . Dit feit kan zeer goed het defect raken van B18, de PL36, verklaren; immers als de teercondensator gaat lekken en het uiteindelijk begeeft, dan zal B18 via die defecte condensator direct aan de massa gekoppeld worden. B18 krijgt dan de volledige gloeispanning over zich heen, waardoor hij zal doorbranden. Bij het vervangen van de teercondensator voor een modern exemplaar heb ik daarom ook maar meteen de juiste plaats van aansluiten genomen: dus zoals het hoort volgens het schema. Zie de foto hieronder.

Bij het meten aan het gloeidraadcircuit moeten de buizen in hun voetjes aanwezig zijn. Helaas is er waarschijnlijk bij het kantelen van het chassis iets tegen het PCF80 buisje bovenop de afstemmingseenheid gestoten, want toen ik het chassis weer rechtop zette viel mij meteen zijn witte bovenkant op. Normaal gesproken is de bovenkant van een buis glimmend door het getter materiaal wat daar opgedampt zit. Deze glimmende metaallaag reageert met restjes lucht die achterblijven in de buis na het vacuum trekken, zodat echt alle lucht verwijderd wordt. Maar zodra er een lek in de buis zit blijft dit proces doorgaan, en de gehele getter wordt dan aangetast. Wat overblijft is een wit oxide in de buis. Na het verwijderen van de buis bleek er aan de onderkant tussen de pinnen een flinke barst in te zitten. Jammer maar helaas; dus op zoek naar een nieuwe buis.

10 april 2006: Vanmiddag een kwartiertje op de fiets gezeten om een nieuwe PCF80 te halen. Gelukkig lekker dichtbij beschikbaar. Ook meteen een paar originele Philips buizen ter vervanging van de Telefunken ECC82 en PCL82 en Pope PCL82 meegenomen. Die Pope buis blijkt volgens de productiecode (7E8 L4C3) gewoon door Philips gemaakt te zijn.

Na alle verbindingen gecontroleerd te hebben en er zeker van te zijn dat alles weer goed aangesloten was, heb ik het chassis weer ingebouwd en alle aansluitingen in het toestel weer in orde gemaakt. Dan komt het spannende moment van het aanzetten. Gelukkig begon alles weer fijn te gloeien en de zachte brom was ook weer hoorbaar. De lijntrafo heeft het avontuur dus overleefd, en het enige mankement lijkt daarom een lekke C1 van gloeidraadcircuit naar massa te zijn geweest.
Dus nu met een draadantenne aangesloten kanaal 4 opgezocht, en al gauw kwam het geluid van Nederland 1 eigenlijk perfect uit de luidspreker. Helaas blijft het beeld een grote sneeuwstorm, dus daar is nog wat werk te doen om te achterhalen wat daar mis is.

12 april 2006: Van alle buizen in het toestel een extra exemplaar geregeld om te kunnen foutzoeken door systematisch buizen te verwisselen. Zoals altijd moet je bij de laatste buis beginnen die je wilt doen...

B1 is het lastigst te bereiken in een rare hoek naast de hoogspanningskooi, onder de hoogspanningsleiding en onder de beeldbuis. Dus gewacht tot het laatst om die te vervangen. Of het helemaal aan deze buis lag weet ik nog niet, maar na het vervangen van B1 en daarna flink aan de knoppen voor de horizontale/verticale stabiliteit en verticale lineariteit gedraaid te hebben en ondertussen ook nog met het tweede net kastje en de fijnregeling van de kanalenkiezer in de weer te zijn geweest, was daar opeens beeld bij het geluid.
Nog wel met flink wat ruis, maar dat kan ook komen omdat de antennekabels een beetje los in de aansluitingen zaten.

 

Hierboven een foto van het beeld van de 17TX291a (rechts) zoals dat nu is. Een beetje te breed, een zwarte balk boven, maar verder redelijk in orde, in vergelijking met de foto links, zoals ik dat op mijn moderne TV ontvang.
 

Hier de buizenbezetting zoals die volgens de sticker op de achterwand hoort te zijn. Dit komt overeen met de buizen die in de tv zelf zijn aangetroffen en zoals het in het schema staat.