Welkom bij de Televisie van de Jaren Zeventig

Uit het overweldigend aantal internetstemmen op de door het Limburgs Dagblad geselecteerde honderd oude tv-series uit de jaren '50, '60, '70, '80 en '90 blijkt dat wij bij u een gevoelige snaar raakten. Waarom kijken we nog zo graag naar 'Swiebertje' en 'Dagboek van een Herdershond'?

Dagelijks wordt zijn site zo'n duizend keer aangeklikt. En nee, er staan geen blote vrouwen op. Op www.jarenzeventig.com van webmaster Nico Prins zijn de blote benen van Toppop- showdanseres Penny de Jager het enige licht erotiserende element. Het is vooral Swiebertje, Floris en Mr. Humphries (Are you free?) wat de klok slaat op deze onvervalste nostalgiesite. "Ik ben er zeven jaar terug, in 2001, mee begonnen. Toen was er op internet nog vrijwel niks te vinden op het gebied van oude televisieseries. Als puber van de jaren zeventig vond ik dat een gemis." En, zo bleek al snel, velen met hem. "De site was vrijwel onmiddellijk een succes. Ik kreeg meteen mailtjes van mensen die op zoek waren naar een serie uit hun jeugd en of ik daar misschien informatie over had. In die tijd waren nog weinig van die oude series op dvd verkrijgbaar." Lies Wesseling, docente aan de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht, weet waarom we ons zo graag onderdompelen in nostalgie. "Het kijken naar de oude series laat volwassenen weer even het plezier ervaren dat ze smaakten toen ze de series keken als kind. Je keert weer even terug naar je jeugd."

Prins, nu 47 jaar, beaamt dat. "Als ik Swiebertje nu weer zie, zit ik in gedachten weer op de bank bij de buren. Die hadden namelijk een televisie waar je ook Nederland 2 op kon ontvangen. Dus keken we daar naar Pipo en Swiebertje." Volgens Wesseling is het verlangen naar oude tv-series ook een verlangen naar een minder complexe tijd. "Het verlangen naar oude televisieseries wordt ook gevoed door een verlangen naar een tijdperk waarin de kinderwereld overzichtelijker, simpeler en veiliger was dan nu. Dankzij de media zijn kinderen nu van allerlei zaken op de hoogte. Hierdoor zijn ze mondiger en assertiever maar tegelijkertijd in praktisch opzicht minder slagvaardig. Die combinatie is voor zowel kinderen als ouders lastig te hanteren. En dat werkt weer het nostalgisch verlangen in de hand. Met een oude serie op tv even 'vakantie' nemen van deze ingewikkelde wereld." Leuk voor de ouders, minder leuk voor de kids. Wesseling: "Het zijn vooral ouderen die oude series leuk vinden. Het is een terugkeer naar de kindertijd van hun ouders en dat zegt de jeugd van nu natuurlijk weinig."

Ook volgens Prins hebben sommige series van vroeger de tand des tijds niet echt doorstaan. "Vooral de traagheid valt nu op. Het duurt ellenlang en er gebeurt, zeker als je het vergelijkt met series van nu, vrij weinig. Al betekent dit niet automatisch dat kinderen van nu er niks aan vinden. Kijk maar naar die Pippi Langkous-serie. Daar zijn kinderen nu ook nog dol op. Terwijl de special effects, als Pippi een paard optilt bijvoorbeeld, lachwekkend zijn. Maar het is net als met het geloven in Sinterklaas. Daar geloofde je ook van dat die met zijn paard over de daken liep. Dus waarom zou Pippi dan geen paard op kunnen tillen?"

De omroepen springen inmiddels flink in op de hang naar oude series. RTL 7 zendt sinds januari vorig jaar met redelijk veel succes The A-team weer uit. "Gemiddeld trekt dat 200.000 kijkers. En dat zijn heus niet alleen dertigers en veertigers. We weten dat er ook veel kinderen kijken", zegt woordvoerder Jaap Paulsen van de omroep. De NCRV probeert de 'nostalgische verlangens' van haar leden te beantwoorden via haar website. Op de classics pagina vinden we talloze oude NCRV-producties als Sil de Strandjutter, De kleine Waarheid en natuurlijk Swiebertje. Op de site kun je de openingstune, de aftiteling, de feiten en een aantal scènes van de serie bekijken. De sfeer op de classics pagina is die van Hollandse gezelligheid en rust, precies datgene wat mensen verlangen terug te zien in de oude series. "We merken sinds een aantal jaren een steeds grotere vraag naar de oude series", vertelt woordvoerder Richard van der Zwet. "We kunnen door beperkingen in de programmering uiteraard niet alles herhalen wat de kijkers vragen, maar we hebben met de komst van internet in ieder geval de mogelijkheid om onze leden te bedienen met wat scènes en feiten van hun favoriete oude serie."

Een zender die helemaal leeft van vroeger is Nostalgienet (alleen te ontvangen in een digitaal pakket). De zender heeft ook een zeer uitgebreide site (www.nostalgienet.nl) met een hoog Polygoongehalte. "Vooral de generatie die geboren is in de jaren vijftig en zestig is tegenwoordig op zoek naar zijn verleden", zo zegt Rolf van de Haar, eigenaar van de website. "In deze snel veranderende wereld blijkt dat er een grote vraag bestaat naar de basis en duidelijkheid van vroeger. Het is dus niet raar dat de bezoekers van onze site eigen herinneringen delen met generatiegenoten en zo samen hun 'geschiedenis' schrijven." Inmiddels heeft ook YouTube de commerciële kansen van nostalgische tv ontdekt. Het heeft een deal gesloten met Digital Music Group en mag nu meer dan vierduizend uur aan oude Amerikaanse tv-series online zetten. En ook het Kerkraadse Industrion laat vervlogen tijden herleven. Sinds afgelopen vrijdag neemt het haar bezoekers mee terug in de tijd. Tot en met 12 mei toont het museum in de tentoonstelling Herinnert u zich deze nog? diverse herkenbare objecten, muziek- en filmfragmenten uit de jaren '50, '60, '70, '80 en '90.

Nu we niet meer op zoek hoeven naar beelden van vroeger en op onze wenken worden bediend, zal het op de nostalgiesite van Nico Prins vast een stuk rustiger worden. "Daar ben ik niet bang voor. Te veel zien verpest de magie. Veel mensen vinden het leuker om over een bepaalde serie op internet te keuvelen dan zo'n serie daadwerkelijk nog een keer helemaal te gaan bekijken. Omdat het dan vaak tegenvalt. De herinnering is meestal mooier dan de werkelijkheid."

Lees het vervolg van Heimwee TV op www.limburger.nl

Interview met Nico Prins

Op maandag 25 februari 2008 stond in het Limburgs Dagblad een artikel over de onweerstaanbare magie van oude tv. Via een interview door Ivar Hoekstra van het Limburgs Dagblad werd mij gevraagd over mijn herinneringen aan oude tv series. Het artikel is een vervolg op een oproep om te stemmen op favoriete tv-series via de website van het dagblad. Op deze pagina lees je het artikel. Voor vragen over tv-series verwijs ik je graag door naar de vragenrubriek van de site.

Ik wens je veel leesplezier,

Nico Prins

In de jaren zeventig op

de Nederlandse televisie

(klik op de titels)